Historiek

vrijdag, 30 juli

Laatste update07:02:03 AM GMT

D-Day - Antony Beevor

zaterdag, 06 juni 2009 15:59

Boek over D-Day, het begin van Operatie Overlord en bevrijding van West-Europa. Geschreven door de Britse militairhistoricus Antony Beevor.

Op 6 juni 1944 openen de geallieerden in het westen de aanval op de nazi's. Het is het begin van Operatie Overlord die uiteindelijk zal leiden tot de bevrijding van West-Europa. De eerste dag van die grote operatie staat bekend als D-Day.

De beroemde militairhistoricus Antony Beevor vertelt in dit boek uitgebreid over die zo bepalende dag. Hij gebruikt hierbij informatie uit meer dan dertig archieven uit zes landen en laat zien hoe de Britse, Canadese en Amerikaanse troepen verzeild raakten in gevechten waarvan de hevigheid die van het Oostfront evenaarde.

Antony Beevor schreef eerder onder meer bestsellers over Stalingrad, de bevrijding van Berlijn en de oorlog op Kreta (1941-1945).

D-Day - Antony Beevor
ISBN: 9789026320972
Uitgeverij: AMBO
Verschenen: mei 2009
Luxe paperback, 496 pagina's
Prijs: € 29.95

Commentaar

Reactie plaatsen

Berco Hoegen - recensie D-Day

|10-09-2009 11:11

ANTONY BEEVOR'S D-DAY ISBN: 9789026320972 REGELRECHTE FLOP

In het dagblad Trouw van 28 mei jl.stond een recensie van Antony Beevor's meest recente boek. Toen ik dat gelezen had moest ik het zo snel mogelijk hebben. Een paar dagen later was ik in Schotland en op een vrij moment aan de vooravond van de 65e verjaardag van D-Day kocht ik het boek in een boekwinkel aan de Princess Street in Edinburgh. Vanwege D-Day ook nog eens voor de helft van de prijs; ? 12.50.
Daarna op de naar de Crags, een sympathieke kroeg waar ik een biertje bestelde en me buiten in het zonnetje installeerde. Een Tetley's Bitter 'convenient at my elbow' begon ik te lezen. Al gauw kwam ik fouten en foutjes tegen. Een B-24 is géén Vliegend Fort en een B-17 is zeker geen Liberator. De dood van de fameuze Michael Wittman, de Duitse "tank ace' beschrijft hij nogal laconiek, terwijl daar nog steeds een heftige discussie over woedt. De 50e Britse Divisie is Northumbrian en níet Northumberland. De titel is feitelijk ook misleidend, het overgrote deel van het boek gaat over de veldlagen ná de landing. Maar goed, kan gebeuren.

Op zijn eigen website staat louter lovende recensies. Daar valt oom te lezen dat Beevor eigenlijk een boek over Leningrad wilde schrijven, maar het niet over zijn hart kon verkrijgen om wéér 500 bladzijden gruwelverhalen te schrijven. Nee, dan de geallieerde invasie en de slag erna, dat is pas een 'frischer und fröhlicher Krieg'. De Duitsers zelf hadden het trouwens over een 'schmutziger Buschkrieg' en dat komt dichter bij de waarheid.

Ik heb meer boeken van Beevor gelezen; Stalingrad en Berlijn, gruwelijk en bloedstollend, maar knap beschreven met oog voor detail. Knap is ook dat hij militaire operaties voor de geïnteresseerde leek duidelijk weet te beschrijven. Mijn verwachtingen waren hooggespannen, maar met dit boek maakt Beevor zijn reputatie niet waar. Frederik de Grote zei al: 'He whoe defends everything, defends nothing'. Voor het boek van Beevor geldt: 'He who describes everything, describes nothing'. Op zijn website wordt trots vermeld dat dit het beste boek over D-Day is sinds twintig jaar! Pardon? In 1992 verscheen 'Six Armies in Normandy' van John Keegan en daarbij valt het boek van Beevor toch echt in het niet.

Beevor blijft op meerdere benen hinken. De voorbereidingen van de invasie, de twijfels van Eisenhower, de rol van de meteo-jongens is allemaal al eens beschreven, Beevor doet dat nog eens dunnetjes over. De eigenlijke invasie beschrijft hij in vogelvlucht, gelardeerd met bizarre details. Een Amerikaans landingsvaartuig blijft hangen onder de uitlaat van de plee en alle bemanningsleden van het Britse vaartuig weten van gekkigheid niet hoe vaak ze naar de plee moeten om de Amerikanen in de zeik te nemen en ze eens goed te kakken te zetten.
Enige kritiek is nergens aan de orde. Het drama van Omaha Beach is deels te wijten aan generaal Omar Bradley die ondersteuning met tanks niet nodig vond. Dat hij daar mee weg kwam is onbegrijpelijk.

Hinkende Beevor, hij beschrijft het lijden van de Franse bevolking, inderdaad verschrikkelijk met aanzienlijk verlies aan mensenlevens. Het bombardement op Caen heeft hij in een televisieuitzending 'grenzend aan oorlogsmisdaad' genoemd, in het boek schrijft hij het enigszins verhuld. Dat noem ik geen geschiedschrijving, dat is ranzige journalistiek met 'the benefit of hindsight' en vooral bedoeld om de verkoopcijfers op te jagen.
Hij switcht van Amerikanen naar Britten, naar Canadezen, naar Polen, naar Charles de Gaulle, naar het lijden van het Franse volk, naar de landingen in Zuid Frankrijk en de slachting van de maquis in de Vercors. Hij zoekt, hij wil alles laten zien. Bij een operatie van een dergelijke omvang is dat een onmogelijke klus, maar Beevor draaft onverdroten door. Wat ik onuitstaanbaar vindt is dat hij Montgomery met een 88 mm kanon ongenadig onder vuur neemt. En dat voor een Brits militair historicus. Goed, Monty was arrogant en onuitstaanbaar, hij maakte fouten. Maar Beevor huilt mee met de wolven in het bos, beschrijft dat er hoge militairen waren die een uitgesproken hekel aan Monty hadden. Kritiek mag, maar wel gefundeerd graag. Als je meer dan dertig archieven in 6 landen hebt geraadpleegd, mag je hier wat meer van verwachten. He who describes everything.....het is een oppervlakkig boek.
Oppervlakkig en gelardeerd met bizarre voorvallen, een officier die geraakt wordt waarbij zijn witte fosforgranaten ontbranden, een GI die gaat pissen in een braambos waaruit plotseling een verschrikte en natgesproeide Duitse officier te voorschijn komt die zich overgeeft, een Amerikaan langs de kant van de weg met een Walther P-38 nog in zijn mond, de achterkant van zijn hoofd weggeschoten (zo komen souvenirjagers te pas) en groene appeltjes die als hagel door de luiken van de tanks vallen. Tsja, liever appeltjes dan een 88 mm in de zijkant van je tank.

Hij mist ook volledig de werkelijke betekenis van de slag die na de landing volgde en die zich 8 à 9 weken voortsleepte. Hij geeft wel aan dat de gevechten in gewelddadigheid niet onderdeden voor die aan het Oostfront, maar daar blijft het dan ook bij. Hij komt er nog het dichtste bij als hij aangeeft dat Ilya Ehrenburg, de journalist voor de Pravda schreef: 'the French frying pan is starting to resemble the Russian fire'.
Een verbindings officier van het Rode Leger, kolonel Vassilievsky die een bezoek bracht aan het hoofdkwartier van de 7th Armoured Division merkte met typisch Russische diplomatieke botheid op dat de Britse vorderingen erg traag waren. Een Britse officier was zo snugger om Vassilievsky te vragen waar zijn eigen divisie aan het Oostfront vocht. Daar stonden 9 Duitse divisies aan een front van bijna duizend kilometer. De Britse officier wees er vervolgens op dat zij tegenover 10 divisies stonden, inclusief 6 pantser divisies over een front van bij 100 kilometer. Not a piece of cake!

In veel boeken wordt impliciet aangenomen dat de geallieerden in feite een gemakkelijke 'walk-over' hadden moeten hebben. In Noord-Afrika en Italië hadden de geallieerden ervaring opgedaan, maar wat ze in Normandië tegenkwamen was niet mis. Troepen met frontervaring, opgedaan aan het Oostfront. De Duitsers wisten goed gebruik te maken van het terrein, maar misten de luchtsteun en moesten het opnemen tegen geallieerde legers die vrijwel ongelimiteerd over luchtsteun konden beschikken. Waarom duurde het dan zo lang? En was het lang? Montgomery was een voorzichtig veldheer, door het front uitgestrekt te houden kon hij de Duitsers uit balans brengen en uiteindelijk de genadeslag toebrengen.

De werkelijke betekenis van de slag om Normandië is dat samen met Russiche veldslagen één van de grootste veldslagen van de 2e wereldoorlog was. Het kostte de Duitsers 500.000 manschappen (dood, gewond, krijgsgevangen) en 2000 tanks. Bovendien raakten ze Frankrijk kwijt, een bron van ijzererts, bauxiet, voedsel, wijn, champagne. Frankrijk was een luilekkerland voor de Duitsers, hier konden manschappen recupereren, hier konden ze met Françaises 'collaboration horizontale' bedrijven, even weg van het gruwelijke Oostfront.

Die veldslag werd gewonnen door de geallieerden, op overtuigende wijze, ondanks (of dankzij?) fouten, misrekeningen, onervarenheid, Britse kopjes thee en Amerikaans overoptimisme. Voor Patton heeft Beevor een heldenrol weggelegd, Blood&Guts deed spectaculaire dingen, óók in Normandië, maar ook hij maakte fouten en daar kwam hij mee weg. Montgomery maakte ook fouten, maar na de inname van Parijs werd de oorlog een Amerikaanse aangelegenheid en werd Monty aan het lijntje gehouden. Dat Beevor de rol van Montgomery niet nader onderzoekt en verduidelijkt en door de bomen van de houtwallen de 'bocage' niet meer ziet, valt hem aan te rekenen.
Dat hij de epiloog afsluit met het spookbeeld dat bij het mislukken van D-Day het Rode Leger wel eens aan de Atlantische kust had kunnen staan en dat de na-oorlogse kaart er dan wellicht heel anders uit had gezien vind ik getuigen van een simplisme dat ik bij Beevor niet voor mogelijk had gehouden. Een dergelijke conclusie verwacht ik in een scriptie van een derde of vierdejaars Havo leerling, maar zeker niet hier.

In het boek staan te weinig kaarten en de veldslagen zijn niet beschreven zoals ik dat van Beevor gewend ben. Voor wie zich verder wil verdiepen is Six Armies in Normandy van Keegan een aanrader en als aanvulling is de Penguin Atlas of D-Day van Man een aanrader. En voor een verslag uit de eerste hand in Accidental Warrior van Geoffrey Picot onmisbaar.
I think your book is a shoddy piece of work, Mr Beevor!

Zo en nu rest mij nog om dit verhaal in het Engels om te zetten, ik heb natuurlijk de Engelse versie en onze Engelse vrienden zijn vast benieuwd hoe ik tegen dit boek aankijk.
Trouwens, in de Nederlandse uitgave staat een foto die tijdens de landing is gemaakt, in de vroege ochtend van 6 juni 1944. Op de Engelse uitgave staat een foto van GI's die zelfverzekerd in de lens blikken, deze fotos is ná 6 juni gemaakt, toen nog steeds troepen werden geland. Naast de bayface die in de lens blikt loopt een soldaat met een verbeten blijk, als je goed kijkt lijkt hij Aziatische trekken te hebben. Merkwaardig!

Powered by !JoomlaComment 4.0 beta1