Boek van de maand: Een ligt schijnende in duystere plaatsen

Een radicaal verboden boek

De filosoof en vrijdenker Adriaan Koerbagh (1633-1669) publiceerde in 1668 Een ligt schijnende in duystere plaatsen, een betoog vóór de rede en tegen allerlei dogma’s van de (gereformeerde) kerk. Het boek werd onmiddellijk in beslag genomen en bijna de gehele oplage werd vernietigd.

Een licht dat schijnt in duistere plaatsen (Meermanno)

Een licht dat schijnt in duistere plaatsen (Meermanno)

Koerbagh bewoog zich in de kring rond Spinoza. Hij was van mening dat kennis voor iedereen toegankelijk moest zijn en schreef daarom in het Nederlands in plaats van het Latijn. Het pseudoniem dat hij op de titelpagina gebruikt, Vreederijk Waarmond, verwijst naar zijn idee dat de rede uiteindelijk vrede zou brengen en naar zijn streven om de waarheid te verkondigen.

Van de tekst zijn de eerste twaalf katernen (tot en met bladzijde 176) gedrukt; daarna werd het boek in beslag genomen. In de beide exemplaren die in Museum Meermanno worden bewaard is de rest toegevoegd in handschrift. Overigens is de drukvermelding vals. Het boek werd niet in Amsterdam gedrukt, maar door de Utrechtse drukker Everardus van Eede.

In 2013 verscheen een biografie van Koerbagh van Bart van Leeuwenburgh. Een nieuwe uitgave van Een ligt… met een hertaling van Michiel Wielema verscheen onlangs bij uitgeverij Vantilt.

- advertentie -

Museum Meermanno toont tot en met 29 juni de twee originele exemplaren van dit spraakmakende boek.

~ Erik Geleijns – Museum Meermanno

Lees ook: Vrijdenker Koerbagh vertrouwde in 1668 tevergeefs op godsdienstvrijheid
…en een hoofdstuk uit het boek: Licht van Adriaan Koerbagh schijnt na 246 jaar eindelijk in de duisternis

Museum Meermanno in Den Haag zet op Historiek iedere maand een interessant boek uit de eigen collectie in de schijnwerpers. Er wordt wisselend aandacht besteed aan de historische en moderne (v.a. 1850) collectie van het museum. Een overzicht van al geplaatste boeken is altijd op deze pagina te vinden.
Ds F.E. van der Zee in volle actie op de kansel. Egmond aan Zee, begin jaren ’60. De preekstoel is versierd met het wapen van West-Friesland.
Over het wezen van de domineeszoon Mijn vader heette Frederik Eke van…
Confucius, de gesprekken
Confucius, de gesprekkenConfucius (551-479 v.Chr.) is naast Lao…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: