Britten gooiden eerste vliegtuigbom op Nederlandse bodem ooit

De schade van de Britse bom achter een woning aan de Brusselsestraat in Maastricht (Foto uit het boek)

De schade van de Britse bom achter een woning aan de Brusselsestraat in Maastricht (Foto uit het boek)

Honderd jaar geleden viel de eerste vliegtuigbom op Nederlandse bodem. De adellijke familie Graafland zat op de ochtend van 22 september 1914 aan de ontbijttafel toen in hun achtertuin een vliegtuigbom neerkwam. Een fout van de Britten, die boven het centrum van Maastricht, een stad in het neutrale Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog niets te zoeken hadden.

De geschiedenis staat beschreven in het onlangs verschenen boek Schampschot. Een klein Nederlands dorp aan de rand van de Groote Oorlog dat onlangs verscheen. Auteur Paul van der Steen koppelt in Schampschot het grote verhaal van de Eerste Wereldoorlog aan de geschiedenis van het dorp Eijsden. Daar schonden de Duitsers in 1914 ongewild de neutraliteit, vroeg de Duitse keizer in 1918 om onderdak in Nederland en veranderde het grote conflict de levens van duizenden gewone mensen.

Schoolgebouw

Wat betreft de eerste vliegtuigbom op Nederlandse bodem ooit, bleef het bij de schrik van de Graaflands, een flinke krater, kapot glas en andere materiële schade, maar het had gemakkelijk anders af kunnen lopen. Naast het huis stond namelijk een school.

Fragment uit het boek:

- advertentie -

Dat het fout kon gaan, bewees de eerste vliegtuigbom op Nederlandse bodem uit de geschiedenis, in de ochtend van 22 september 1914. Het gezin van jonkheer Alfred Graafland zat thuis aan de Brusselsestraat in de binnenstad van Maastricht aan het ontbijt, toen achter het huis een explosief viel. Ruiten sprongen, in een van de deuren zaten zeventien gaten, een muur raakte beschadigd en de bom liet in de tuin een krater na van een halve meter diep. De schrik was groot. De Maastrichtse burgemeester vond het nog een geluk bij een ongeluk dat niet de naburige school getroffen was, want ‘dan waren stellig tal van kinderen daarbij om het leven gekomen’. Het bleek uiteindelijk om een Britse bom te gaan. De regering in Londen vergoedde de schade ter grootte van 458,81 gulden. Pogingen van Graafland om een veelvoud van dat bedrag binnen te slepen voor immateriële schade, liepen op niets uit. ‘Alles maakt de indruk dat de moreele schok pas veel later gevoeld is door de bewoners,’ noteerde een medewerker van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag op de brief van de Maastrichtse jonkheer. Kenmerkend voor het toenmalige standsverschil was bovendien dat hij wel geld wilde zien voor zijn geschrokken gezin, maar niet voor zijn dienstmeid, die net de tuin was in gelopen op het moment dat de bom was gevallen en een paar meter ver weg was geslingerd’ .

Lees ook: Een klein Nederlands dorp aan de rand van de Groote Oorlog
Boek: Schampschot. Een klein Nederlands dorp aan de rand van de Groote Oorlog

Son 17 september - Kort na hun landing verzamelen de mannen van het 506th Regiment van de 101st Airborne Division zich aan de rond van het Sonse bos. Linksvoor zit sergeant Joe Crawford - © uit: De bevrijding in Beeld / Vantilt fragma
De bevrijding in beeld - Joost RosendaalOp 17…
Ondertekening van de Vrede van Versailles 1919 (William Orpen, detail)
Al in 1917 waren er in Duitsland politici die niet meer in…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: