Fabuleus kastelenboek

Huis Magerhorst door Paulus van Liender, naar origineel van Jan de Beijer 1742

Huis Magerhorst door Paulus van Liender, naar origineel van Jan de Beijer 1742

Gelderland is met 389 kastelen feitelijk dé kastelenprovincie van Nederland. De meeste van deze kastelen zijn gebouwd in de periode tussen 1300 en 1600. Het encyclopedische werk Kastelen in Gelderland biedt een complete geschiedenis van deze kastelen, vanuit en interdisciplinair perspectief.

Kastelen in Gelderland

Kastelen in Gelderland


Het overzichtswerk is een initiatief van vier erfgoedinstellingen: het Gelders Genootschap, Gelders Erfgoed, Geldersch Landschap & Kastelen en het Gelders Archief. Het is een werkelijk prachtig boek geworden van 600 pagina’s en prachtig geïllustreerd met talrijke foto’s, tekeningen, plattegronden en kaarten.

Deel een

Het eerste deel van Kastelen in Gelderland bestaat uit een reeks korte dieptestudies over aspecten van de kasteelgeschiedenis. Deze korte studies variëren qua thematiek. Zo gaat het eerste hoofdstuk over de ruimtelijke spreiding van kastelen: welke geografische factoren – zoals rivieren en reliëf – maken locaties aantrekkelijk als vestigingsplaatsen voor kastelen?

Aan bod komen verder het bestuurlijke kader van de kastelenbouw. Zo voerde de hertog Karel van Gelre – een graafschap dat vanaf 1339 hertogdom werd – een heuse ‘burchtenpolitiek’. Karel liet burchten, kastelen en huizen bouwen of renoveren, om ze vervolgens over te dragen aan familieleden of bekenden.

- advertentie -

Spookverhalen

De visuele kant van de medaille, zoals middeleeuwse kasteeltuinen, priëlen, follies, paviljoenen en theekoepels, krijgt ook ruime aandacht in een apart hoofdstuk.

Ook kastelen en burchten die inmiddels verdwenen zijn – door brand, natuurrampen of oorlogen -, ontsnappen niet aan de aandacht van de redactie van dit fabuleuze kastelenboek. Jan van Doesburg schrijft het volgende:

Verdwenen kastelenleven voort in volksverhalen en sagen. Ontelbaar zijn de verhalen van onderaardse gangen die kastelen met kerken en belangrijke boerderijen verbinden. Vrijwel nergens blijken deze te kloppen. Daarnaast zijn er verschillende spookverhalen rond Gelderse kastelen. Zo wordt van kasteel Magerhorst bij Duiven verhaald dat het hier tijdens Kerstmis zou spoken wanneer de klokken twaalf keer luiden. Op dat moment zou er wapengekletter te horen zijn. Dit zijn volgens de overlevering de geesten van de heren van kasteel de Ploen en de Magerhorst die op eerste kerstdag elkaar met zwaarden te lijf zijn gegaan, waarbij de heer van Magerhorst elk jaar het onderspit delft. Ook bij het waarheidsgehalte van dit verhaal kunnen vraagtekens geplaatst worden.
(108)

Deel twee

Kasteel Middachten - Foto: Erwin Zijlstra

Kasteel Middachten – Foto: Erwin Zijlstra

Het tweede gedeelte behandelt in alfabetische volgorde alle kastelen die in Gelderland te vinden zijn. Telkens terugkerende thema’s in de beschrijvingen zijn een beknopte eigendoms- en bewoningsgeschiedenis, de bouwgeschiedenis en de omgeving. Bij elk kasteel is ook een tekening, foto of topografische kaart te vinden.

Allerlei nuttige informatie maakt dit boekwerk tot een compleet naslagwerk: voetnoten, een bronnenlijstje per kasteel, maar ook een verklarende woordenlijst en een uitgebreid register ontbreken niet.

~ Enne Koops

Lees ook het achtergrondartikel: Kastelen in Gelderland

Kastelen in Gelderland (verschijnt 5 september)
J. Jas, F. Keverling-Buisman, E. Storms-Smeets, A. te Stroete, M. Wingens (red.)
ISBN: 9789053454107
Uitgever: Matrijs
Gebonden, 616 pagina’s
Prijs: € 49,95 (na 1 januari 2014 wordt dit € 59,95)

Bestel dit boek bij:

Ook te koop in de Gelderse boekhandel en op www.matrijs.com

De jongens in de boot - Daniel James Brown
Jongens in de bootHet was dagenlang het gesprek…
De orgie in het Vaticaan in het Allerheiligenweekend…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: