Fajoemportretten: oog in oog met de geschiedenis

Op moderne begraafplaatsen zie je wel eens portretjes op grafzerken. Niet dat ik heel vaak op begraafplaatsen te vinden ben, maar als ik er eens rondwandel en zo’n portretje zie, moet ik altijd denken aan de beroemde Fajoemportretten.

In de eerste eeuwen na Christus werden in de Romeins-Egyptische stad Fajoem op kleine houten paneeltjes honderden portretten gemaakt van overledenen. Deze portretten werden, als een soort funerair artefact, op de mummies van de overledenen gelegd. Het was niet de bedoeling dat de portretjes ooit nog gezien werden, maar tegenwoordig zijn ze desondanks wereldberoemd. In de loop der tijd zijn er ongeveer duizend van zulke mummieportretten gevonden en ze zijn uitvoerig onderzocht.

De verf blijkt met verschillende pigmenten, hete bijenwas en hars vermengd te zijn. Deze encaustische schildertechniek zorgde voor een transparant effect en een helder kleurenpalet. Mede door de droge hitte inherent aan de omliggende woestijn zijn de kleuren op de Fayoum-portretten nog altijd zeer helder.

Fajoemportretten: oog in oog met de geschiedenis

Fajoemportretten: oog in oog met de geschiedenis

De portretjes hebben duidelijk Romeinse, Byzantijnse en Koptische invloeden. Onderzoek heeft aangetoond dat de meeste mensen die op de paneeltjes zijn afbeeld vrij onbelangrijk waren. Wie belangrijk was, werd in dit gebied doorgaans namelijk volgens de Romeinse traditie begraven, in een sarcofaag en zonder portret. De geportretteerden zijn over het algemeen vrij jong.

- advertentie -

Vermoedelijk overleden de geportretteerden op jonge leeftijd door ziekten, maar daarvan is op de paneeltjes eigenlijk niks te zien. De personen ogen vrij vitaal. Mogelijk hebben de makers ervoor gekozen (of de opdracht gekregen) de overledenen af te beelden zoals ze er in goede gezondheid uitzagen.

Bekijk hieronder een aantal van de Fajoemportretten

Ashmolean Museum (Oxford)
Vroege 3e eeuw

Petrie Museum (London)
Royal Museum of Scotland (Edinburgh)

Neues Museum (Berlin)
Neues Museum (Berlin)

Brooklyn Museum (New-York)
Ny Carlsberg Glyptotek (Copenhagen)

Egyptian Museum (Cairo)
Fayum-09

1024px-Fayum-05


Fayum-70
British Museum (London)

National Museum (Warsaw)

Lees ook: Iconen, bron van devotie
Boek: The Mysterious Fayum Portraits

– advertentie –



Vincent van Gogh - Zelfportret met verbonden oor, januari 1889
Het Van Gogh Museum staat vanaf komende zomer voor het eerst in…
Crowdfunding voor historische schilderingen Huis Barnaart
Vereniging Hendrick de Keyser, de landelijk werkende monumentenorganisatie, zoekt steun bij het…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: