Groninger Museum komt met tentoonstelling over ‘gas’ en ‘licht’

Trams bij het stadhuis te Groningen - Bernardus Bueninck (Groninger Museum)

Trams bij het stadhuis te Groningen – Bernardus Bueninck (Groninger Museum)

De Koninklijke Vereniging van Gasfabrikanten in Nederland (KVGN) – vroeger Gasunie – bestaat in 2013 honderdveertig jaar. Naar aanleiding van dat feit komt het Groninger Museum met een tentoonstelling over gas en licht in de stad Groningen.

In de tentoonstelling zijn onder meer werken te zien van Hendrik Leffert Mijling, Bernardus Bueninck, Wobbe Alkema en Paul Gauguin. Ook worden foto’s en tekeningen getoond, afkomstig uit de Groninger Archieven.


De invloed van gas en licht is terug te vinden in allerlei kunstwerken. De expositie laat daar enkele treffende voorbeelden van zien. ’s Nachts verlichten de gaslantaarns de omgeving op een feeërieke wijze; overdag vormen ze door hun fraaie uiterlijk een wezenlijk onderdeel van het straatbeeld. Deze kenmerken van de gaslantaarns leverden enkele bijzondere en sfeervolle schilderijen op. Met name het weergeven van het gaslicht vormde voor kunstenaars een bijzondere uitdaging.

Gas en Licht in Groningen

In 1854 werd in Groningen het stedelijk gasbedrijf opgericht. Het gas werd in gasfabrieken geproduceerd uit steenkool en vervolgens opgeslagen in gigantische cilindervormige tanks. In Groningen was een onbebouwd stuk land achter het Boterdiep en nabij de stadswal beschikbaar voor de fabriek. Deze bleef tot 1962 in bedrijf.

- advertentie -

De eerste taak voor het gasbedrijf was het verlichten van straten met gaslantaarns. Al in 1856 werd ook het stadhuis met gas verlicht. Voor het Groninger stadhuis staan nog altijd enkele van de oude gaslantaarns, omgebouwd voor elektrische verlichting. Spoedig kwamen er ook in de particuliere huizen gasleidingen te liggen, waarmee in huis gasverlichting mogelijk werd. In 1896 werd in Groningen een begin gemaakt met elektrisch licht. In 1906 werd er een apart bedrijf opgericht voor de productie en levering van elektriciteit, steeds vaker de standaard voor verlichting. In 1936 was het gedaan met de gaslantaarns.

De gasfabriek bleef belangrijk voor het koken en de verwarming totdat in 1961 werd overgeschakeld op aardgas, dat in 1959 in Slochteren was gevonden. Huishoudelijke apparatuur werd omgebouwd want voortaan werd er gekookt en verwarmd met aardgas.

De tentoonstelling, getiteld Gas & licht in Groningen, is te zien van 27 september 2013 tot en met 5 januari 2014.

Gerelateerde uitgaven:

Detail van het werk
Zonsondergang bij Montmajour - Vicnent van Gogh, 1888…
Martinitoren op een oude kaart van de stad…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: