Historiek

Eerste Nederlandse uitgave van het Braziliaanse Handboek van Johannes de Laet uit 1637. Ingeleid door lusitanist Ben N. Teensma.

De West-Indische Compagnie beschikte over een uitstekende inlichtingendienst. In opdracht van hoofdkaartenmaker Hessel Gerritsz leverden uit de West terugkerende functionarissen hun logboeken in op het West-Indisch Huis in Amsterdam. Daar werden alle nautische, geografische, militaire en economische details systematisch geïnventariseerd. In 1629 werd daaruit een eerste Braziliaans Handboek samengesteld, bedoeld voor de commandanten van de invasiemacht die begin 1630 een bruggenhoofd in Pernambuco veroverde.

Toen Hessel Gerritsz in 1632 overleed besefte WIC-directeur Johannes de Laet (1581-1649) het belang van diens rijke archief. Toen graaf Johan Maurits van Nassau-Siegen in 1636 werd benoemd tot Gouverneur-Generaal van Nederlands Brazilië , achtte De Laet de tijd rijp voor een nieuw Braziliaans Handboek. Met spoed stelde hij een nieuw handboek samen, zodat hij de Gouverneur-Generaal kon informeren over zijn ambtsgebied. Begin maart 1637 werd het handboek naar Pernambuco verscheept.

De bundel is sindsdien uit het zicht verdwenen. Tot hij in 1977 opdook in de John Carter Brown Library in Providence. Het handboek is nu voor het eerst in het Nederlands uitgegeven. Het werk geeft een duidelijk beeld van de Nederlandse expansie in Brazilië en de felle concurrentiestrijd met de Portugezen om de handel in suiker, verfhout en tabak.

Suiker, verfhout & tabak - ingeleid door Ben N. Teensma
Het Braziliaanse Handboek van Johannes de Laet
ISBN: 9789057305849
Uitgever: Walburg Pers
Gebonden, 192 pagina's
Prijs: € 27,50