Historiek

Index
Charles Darwin (1809-1882)
Op wereldreis met de HMS Beagle
Ontwikkeling van de evolutietheorie
Publicaties
Alle pagina's

Invloedrijk Brits geoloog en evolutionair bioloog en vader van de evolutietheorie zoals beschreven in het in 1859 verschenen On the Origin of Species.

Charles Robert Darwin wordt op 12 februari 1809 in het Engelse Shrewsbury in een voorname en welvarende familie geboren. Zijn vader was een invloedrijke arts, wiens eigen vader de beroemde arts, filosoof en dichter Erasmus Darwin was. Darwins moeder was een dochter van de bekende aardewerkfabrikant Josiah Wedgwood; zij overleed toen Darwin pas acht jaar oud was. Darwin groeide op onder ouderlijk toezicht van zijn drie oudere zussen Marianne, Caroline en Susan, die na het overlijden van hun moeder en vanwege de frequente afwezigheid van Darwins vader het huishouden bestierden.

Als kleine jongen was Darwin al bezig met de natuur in al haar verschijningsvormen, en verzamelde hij schelpen en bestudeerde vogels en insecten. Zoals in het 19e eeuwse Victoriaanse Engeland echter gebruikelijk was bepaalde zijn vader wat voor opleiding de jonge Darwin zou gaan volgen. Hij werd ingeschreven aan de Universiteit van Edinburgh waar hij in 1825 geneeskunde ging studeren. De lesstof kon Darwin maar matig interesseren en de bloederige taferelen op de snijtafels verdroeg hij slecht. Hij verwaarloosde zijn studie en vermaakte zich liever met zijn broer Erasmus, die ook in Edinburgh studeerde. Hij leerde hoe hij vogels en andere dieren kon opzetten van een vrijgemaakte zwarte slaaf, een vaardigheid die hem bij zijn latere werk goed van pas zou komen. De ervaring die hij tegelijkertijd met zijn zwarte medemens opdeed versterkte bij hem het nog niet breedgedragen beeld dat 'de negroïde medemens ook een mens is, maar dan slechts in een andere verschijningsvorm'.

In deze jaren werd Darwin sterk beïnvloed door de arts, bioloog en vrijdenker Robert Edmond Grant (1793-1874). Met hem discussieerde hij over de evolutionistische ideeën van Jean-Baptiste Lamarck (1744-1829) die stelde dat al het leven niet op spirituele wijze haar levenskracht had gekregen en deze in onveranderlijke vorm vasthield, maar dat het leven op aarde via evolutie zijn huidige vormen had gekregen. Evolutionaire ideeën waren in het conservatieve Engeland in deze tijd blasfemisch, maar Darwin ontwikkelde er wel zijn interesse voor een evolutionair verloop van de biologische en geologische geschiedenis.

• Op wereldreis met de HMS Beagle
• Overzicht van boeken over en van Charles Darwin