Historiek

Tweede president van de Verenigde Staten. Een van de grondleggers van het moderne Amerika.

John Adams werd op 30 oktober 1735 geboren in Braintree, Massachusetts. Na onderwijzer en schoolhoofd te zijn geweest, werd hij advocaat in Boston. Hij was een van de leiders van de Amerikaanse Revolutie (1775-1783) en was een van de ondertekenaars van het vredesverdrag van Parijs. In 1778, de Amerikaanse Revolutie was toen nog in volle gang, ging Adams naar Parijs waar hij zich aansloot bij Benjamin Franklin die daar onder meer probeerde fondsen te werven. Het boterde niet erg tussen de twee en in 1780 reisde Adams naar Amsterdam om daar financiële steun te vinden voor de opstand. Vanaf 1782 was hij officieel de Amerikaans gezant in Den Haag. Mei dat jaar opende hij aan de Fluwelen Burgwal in de hofstad de eerste Amerikaanse ambassade ter wereld. In de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden wist hij enkele grote leningen af te sluiten.

In 1787 publiceerde John Adams zijn werk Defence of the constitutions of the government of the United States of America. Dit document had grote invloed op de inhoud van de Amerikaanse grondwet die later dat jaar werd gepresenteerd. Adams trad op als een soort mentor van de eerste dertien staten.

In de regering van George Washington was Adams vice-president en in 1797 werd hij zelf president van de Verenigde Staten. Thomas Jefferson was zijn vice-president. Hij was de eerste president die het Witte Huis tot ambtswoning maakte. Adams neigde steeds meer naar een zeer sterk centraal gezag en ontwikkelde zich naast Alexander Hamilton tot leider van de federalisten.

XYZ-affaire
Tijdens de ambtsperiode van Adams waren Engeland en Frankrijk in oorlog in elkaar. Adams probeerde kost wat kost te voorkomen dat de nog jonge Verenigde Staten ook in oorlog zouden raken. Hij was ervan overtuigd dat het land dat nog niet aankon. Nadat Frankrijk provoceerde, onder meer door schepen naar Amerika te sturen om daar de handel te frustreren, gaf Adams opdracht de marine te versterken en koopvaardijschepen te bewapenen. Ook stuurde hij om te bemiddelen drie afgevaardigden naar Frankrijk, maar die kregen daar te horen dat ze alleen toegelaten zouden worden als ze een aanzienlijk geldbedrag zouden neerleggen. Adams ging hier niet op in en de relatie tussen Amerika en Frankrijk kwam tot een dieptepunt.

Vice-president Thomas Jefferson, die duidelijk meer op had met de Fransen dan met de Engelsen, vermoedde dat Adams overdreef en eiste inzage in de diplomatieke correspondentie. Adams stuurde de gevraagde diplomatieke stukken na grote druk uiteindelijk naar het Congres. De namen van de drie afgevaardigen die naar Frankrijk waren gereisd maakte hij echter niet openbaar. In de stukken werden deze 'afgevaardigde X, Y en Z' genoemd. De episode ging zo de geschiedenis in als de XYZ-affaire.

John Adams overleed op 4 juli 1826, vijftig jaar na de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring. Op dat moment was zijn zoon John Quincy Adams president van de Verenigde Staten. Zijn laatste woorden zouden zijn geweest "Thomas Jefferson overleeft me...". Wat hij niet wist was dat Thomas Jefferson enkele uren eerder was overleden.

• Boek: John Adams in Holland, 1780-2005 (J.W. Schulte Nordholt)
• Defence of the constitutions of the government of the United States of America
• Mini-serie over het leven van John Adams