Historiek

Index
Mosje Ben Maimonides (1135-1204)
Werken van Maimonides
Alle pagina's

Ook wel RaMBaM. Bekend rabbijn, filosoof en arts uit de tijd van de Risjoniem (rabbinale generatie die liep van 1040-1450 na. Chr.). Zijn bijnaam RaMBaM is ontleend aan het acroniem van Rabbi Mosje ben Maimon (Hebr.). De werken van Maimonides hebben tot op heden invloed op zowel de Joodse- als de niet-Joodse wereld.

Zijn vader heeft hem als deskundige zowel op gebied van de fundamentele Joodse literatuur als op de Joodse filosoof gevormd. Hierdoor worstelde hij met geestelijke waarden die hij in evenwicht en harmonie wilde brengen. Daarnaast bestudeerde hij natuurwetenschappen, geneeskunde en vergelijkbare wijsbegeerte. Binnen de wijsbegeerte was hij geïnteresseerd in Aristoteles, met de vermelding dat hij zich van een aantal leringen van Aristoteles distantieerde. Volgens sommigen onderhield hij contact met Averroës, een vrijzinnige islamitische filosoof.

Toen Maimonides een jaar of 13/14 jaar was, vluchtte zijn gezin uit Córdova (Spanje), omdat de Almohaden – een Moors-Spaanse dynastie opgericht door Mohammed ibn Toemart (1078-1129) – een geloofszuivering doorvoerden. De Almohaden verwoestten synagogen en niet-moslims werden gedwongen zich te bekeren tot de Islam. De tien jaar hierna zwierf het gezin van Maimonides van stad tot stad. Zo kwamen zij in Fez (Marokko) terecht.

Onderdrukking
Ook de Joden in Fez werden gedwongen zich te bekeren tot de Islam. Sommige Joden deden alsof zij zich tot Islam bekeerden en net als de Marranen (betekent letterlijk "varkens", een aanduiding voor Joden die zich onder dwang tot het Christendom bekeerden) onderhielden zij het Jodendom in het diepste geheim. Dit was enigszins mogelijk omdat de Almohaden de Joodse huishoudens niet controleerden. Omdat Maimonides de Joodse schijnmoslims verdedigde, beweerden boze tongen dat hijzelf ook gedurende enige tijd een 'schijnmoslim' zou zijn geweest. Dit is echter nooit bewezen.

Kort daarna verliet hij samen met zijn familie Marokko en vertrokken zij naar Israel. Na een rumoerig zeereis van een maand kwam de familie Maimon in de havenplaats Akko (ten noorden van Tel Aviv) aan. Maimonides was zo blij met zijn aankomst, dat hij besloot deze datum als feestdag voor de armen te maken. Helaas was de immense vreugde van korte duur. De kruisvaarders richtten onder de moslims en de Joden een bloedbad in Israel aan en wederom pakte de familie Maimon hun koffers en vestigde zich tenslotte in Egypte. Samen met zijn broer David ging Maimonides in Forstat (bij Caïro) wonen en handelden zij voor de kost in juwelen. Een aantal jaren later overleed Maimonides' broer tijdens een storm in de Indische Oceaan.

Maimonides studeerde medische wetenschappen en werd uiteindelijk lijfarts aan het hof van sultan Saladin. Omdat hij zijn vak goed verstond, bood de Engelse koning Richard Leeuwenhart hem dezelfde baan aan zijn hof aan. Maimonides sloeg deze eer af. Ondertussen werd Maimonides tot leider van het rabbinaat in Caïro gekozen. Omdat de sultan zijn kwaliteiten als Joods leider goed kon inschatten, stelde deze hem aan tot leider van de hele Joodse gemeenschap in Egypte.

Tot zijn dood toe was Maimonides actief in al zijn werk. Hij deed zijn werk als arts grondig en werd binnen de Joodse gemeenschap gezien als een goed leider. Zijn publicaties binnen Jodendom, wijsbegeerte en geneeskunde zijn zeer beroemd.

In 1204 overleed Maimonides op 69 jarige leeftijd. Zijn zoon Avraham volgde hem als lijfarts op. In Tiverja (Tiberias, Israel) werd hij begraven. Waarschijnlijk heeft Avraham deze rustplaats bedacht omdat Tiverja het symbool voor studie en geneeskunde was.

In Córdoba, op de Tiberiasplein, staat een groot standbeeld ter ere van dit historisch figuur.

• Werken van Maimonides