Historiek

Belgische astronoom, wiskundige en statisticus die veel heeft betekend voor de wereld van de statistiek. Bedacht de Body Mass Index die daarom ook wel Quetelet-index wordt genoemd.

Adolphe Quetelet wordt op 22 februari 1796 geboren in Gent. De Gentenaar volgt een opleiding aan het lyceum in Gent en geeft vanaf 1815 op deze school wiskundeles. Hij is dan 19 jaar oud. Zijn doctoraalstitel in de wiskunde ontvangt hij in 1819 aan de universiteit van Gent. Datzelfde jaar verkast hij naar Brussel waar hij hoogwaardigheidsbekleders en donateurs weet te overtuigen dat er een sterrenwacht moet worden gebouwd. Zelf wordt hij de eerste directeur van de sterrenwacht die later naar Ukkel verhuist en dan Koninklijke Sterrenwacht van België gaat heten. Quetelet bestudeert onder meer meteoren, iets wat in die tijd nog niet erg gangbaar is.

Regelmaat van natuurfenomenen
Als astronoom en wiskundige is Quetelet gefascineerd door de regelmaat van natuurfenomenen. Samen met de Brit Francis Galton is Quetelet een van de eersten die kansrekening en statistiek gaat toepassen in de sociale wetenschappen. De Gentenaar legt vele feitelijke gegevens op papier vast, zoals de maandelijkse sterftecijfers in Brussel en het aantal zelfmoorden, huwelijken en misdrijven. De onderzoeket verwerkt deze cijfers in grafieken. Het gebruik van statistiek in sociale wetenschappen is in die periode nog behoorlijk controversieel. Kritiek komt vooral van mensen die menen dat uit deze statistiek conclusies komen die voorbijgaan aan de vrije wil van mensen. Conclusies als 'in deze stad wordt een keer per week zelfmoord gepleegd' schokken veel mensen.

Het beroemdste werk dat de onderzoeker publiceert is Sur l'homme et le développement de ses facultés, ou Essai de physique sociale in 1835. Hierin spreekt hij over de 'gemiddelde mens'. Iets nieuws voor die tijd.

Body Mass Index
Quetelet is ook beroemd geworden door de Body Mass Index (BMI) die hij ontwikkelde, een index die de verhouding tussen lengte en massa bij een persoon weergeeft. Deze word ook wel Quetelet-index genoemd. Formule

De waarde van de index is gelijk aan de massa van de persoon (in kilogram) gedeeld door het kwadraat van de lengte (in meter)

Eer
Niet alleen de Quetelet-index is naar de Gentenaar vernoemd. Vanwege zijn verdiensten voor de sterrenkunde, hij hielp onder meer mee het fenomeneen 'vallende ster' te verklaren, is een krater aan de achterkant van de maan naar de Gentenaar vernoemd. Daarnaast is er een planetoïde naar hem vernoemd. Tijdens de verkiezing van 'De Grootste Belg' in 2005 eindigde Adolphe Quetelet als 86ste.

• Lijst van uitvindingen
• Abonneer je op de nieuwsbrief van Historiek.net