Internationale Vrouwendag – Ruim een eeuw vrouwenemancipatie

Actiedag van de vrouwenbeweging

Over de hele wereld wordt op 8 maart Internationale Vrouwendag gevierd. Op deze dag wordt traditiegetrouw stilgestaan bij vrouwenrechten (onder andere op het gebied van arbeid en kiesrecht). En er wordt aandacht gevraagd voor situaties waarin vrouwen nog achtergesteld worden. Internationale Vrouwendag: het gevolg van ruim een eeuw vrouwenemancipatie.

Poster voor Internationale Vrouwendag in de Oekraïne, 1932
Poster voor Internationale Vrouwendag in de Oekraïne, 1932
De Vrouwendag begon met de Duitse politica Clara Zetkin (1857-1933), een overtuigd socialiste. Socialisme kon niet bestaan zonder vrouwen, zo betoogde deze politica. Zetkin streed al langer voor vrouwenrechten in haar geboorteland. Omdat ze weinig gehoor kreeg lanceerde ze het socialistische vrouwenblad Die Gleichheit. In haar emancipatiestrijd zocht de Duitse politica ook samenwerking met vrouwen uit andere Europese landen. Met een aantal van deze vrouwen organiseerde ze in 1907 de Eerste Internationale Socialistische Vrouwenconferentie in Stuttgart. Tijdens deze conferentie werd besloten een motie in te dienen bij de Tweede Internationale (internationale organisatie van socialisten) waarin de partijen verplicht werden om zowel voor mannenkiesrecht als vrouwenkiesrecht te strijden. De motie werd aangenomen.

Na het succes van de eerste vrouwenconferentie, kwam er in 1910 een tweede conferentie in Kopenhagen. Omdat de socialistische mannen zich wat de vrouwen betreft nog te weinig inzetten voor het vrouwenkiesrecht werd op de tweede conferentie besloten een Internationale Vrouwendag te organiseren. Deze dag zou in het teken komen te staan van demonstreren, vergaderen en propaganda voeren voor het vrouwenkiesrecht. In 1910 zag de Vrouwendag dus het levenslicht, maar werd het nog op willekeurige dagen gehouden.

Internationale Vrouwendag op 8 maart

De datum van 8 maart werd aanvankelijk in 1921 gekozen. Vier jaar eerder waren op die achtste maart vrouwen in Sint Petersburg massaal in opstand gekomen tegen de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog en voedseltekort. De demonstratie liep uit op een algemene staking. Die staking wordt ook gezien als begin van de revolutie, waarbij de communisten de macht grepen. Daardoor is 8 maart ook een communistische feestdag. De Vrouwendag werd de daaropvolgende jaren met name in communistische kringen op 8 maart gevierd.

- advertentie -

Pas in 1960 werd Internationale Vrouwendag weer groot gevierd op 8 maart, toen de Nederlandse Vrouwenbond (NVB) ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de vrouwendag het boek Baanbreeksters – Levensgeschiedenissen van strijdbare vrouwen uitgaf. Ook in de Verenigde Staten, waar de tweede feministische golf uitbrak, werd Internationale Vrouwendag een traditie. Daar wordt overigens een demonstratie in New York op 8 maart 1908 als oorsprong van de Internationale Vrouwendag gezien. Duizenden textielarbeidsters gingen toen de straat op om betere werkomstandigheden, vrouwenkiesrecht en afschaffing van kinderarbeid te bepleiten.

In 1978 werd Internationale Vrouwendag officieel erkend door de Verenigde Naties. Sindsdien worden er elk jaar wereldwijd talloze activiteiten gehouden om solidariteit te tonen voor onderdrukte vrouwen.

Afbeelding uit de Doodle ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag
Afbeelding uit de Doodle ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag

Goodle Doodle

Zoekmachine Google staat vrijwel ieder jaar stil bij Internationale Vrouwendag door een aangepast logo, een zogenaamde Google Doodle, op zijn startpagina te plaatsen. Dit jaar gaat het om een serie afbeeldingen, waarin een oma haar kleindochter vertelt over de rol die vrouwen in de loop van de geschiedenis hebben gespeeld.

Lees ook: Vrouwen tot 1956 handelingsonbekwaam
…en: Hare excellentie, 60 jaar vrouwelijke ministers in Nederland
Fotoserie: Rosie the Riveter – Vrouwen in de Tweede Wereldoorlog
Boek: 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis

Guus Verstraete en Simone Kleinsma bij ''In de hoofdrol.' (still YouTube).
De bekende Nederlands-Belgisch regisseur Guus Verstraete is vrijdag op 69-jarige leeftijd overleden.…
Persoonlijke bezittingen Mata-Hari onder de hamer (De Zwaan)
Bij Veilinggebouw De Zwaan in Amsterdam worden eind deze maand brieven, foto’s…

Dit atikel is afkomstig van online geschiedenismagazine www.historiek.net