Historici en hun ‘Jaartalletjes’

Zoals Beethoven nootjes schreef en Rutherford atoompjes beschreef, zo blijken historici zich bezig te houden met jaartalletjes. Wist ik ook nog niet. Volgens mij leer je van historici eigenlijk niet zoveel over jaartallen. Maar ja, wie ben ik? Als Paul Schnabel, universiteitshoogleraar in Utrecht, denkt dat historici zich bezighouden met jaartalletjes, dan zal ik me wel vergissen.

Want Schnabel heeft het goed met ons voor. Hij geeft leiding aan het Platform Onderwijs2032, dat het basis- en middelbaar onderwijs wil hervormen. Wat er beter kan in het onderwijs over het verleden, dat legt Schnabel ook uit:

“Het wordt minder belangrijk om jaartalletjes te weten; we richten ons meer op het leren van de samenhang tussen bepaalde gebeurtenissen.”

Wat wonderlijk toch. De laatste keer dat ik me met geschiedenis bezighield, was geschiedenis namelijk nog gericht op het verklaren van gebeurtenissen. “Verklaren” is per definitie het leggen van verbanden, het aanbrengen dus van samenhang tussen gebeurtenissen. Maar als ik Schnabel goed begrijp, wordt dat momenteel in het onderwijs nog niet genoeg gedaan en moeten we dat alsnog gaan doen.

Wat wonderlijk toch. Blijkbaar heb ik op de middelbare school van meneer Janss en mevrouw Van der Woude de geschiedenisles van de toekomst gehad. Blijkbaar waren de universiteiten waar ik studeerde hun tijd ook ver vooruit. Blijkbaar moeten handboeken als die van Ankersmit en Lorenz, die uitleggen welke verklaringsmodellen er zijn om samenhang tussen bepaalde gebeurtenissen aan te brengen, nog worden geschreven.

- advertentie -

“Bovendien kun je zulke feitjes tegenwoordig eenvoudig opzoeken op het internet.”

Wat wonderlijk toch. Ik ben al twintig jaar actief op het internet, als webmaster van wat – tot ik door de Wikipedia werd ingehaald – ’s werelds grootste website was over de oude geschiedenis: Livius.org. En als ik één ding met zekerheid weet, is het dat je historische feitjes nou net niet moet opzoeken op het internet. Betrouwbare informatie ligt namelijk op betaalsites. Wat je op het internet kunt vinden, is – als het om geschiedenis gaat – maar al te vaak politiek of religieus gemotiveerd. De Cyruscilinder, “zwart” Egypte, de archeologie van Israël – you name it. Van de online-berichten over archeologie bevat 40% fouten die de betrokken opgravers moeten kennen. Blijkbaar zie ik dat helemaal verkeerd en is de informatie op het internet wel betrouwbaar.

Maar alle ironie ter zijde: wat wonderlijk toch, dat een hoogleraar kan denken dat historici zich zouden bezighouden met “jaartalletjes” en precies dát als alternatief voorstelt wat historici al beschouwen als de kern van hun vak. Het probleem is: Schnabel kent de feiten niet. Feiten hoeft hij ook niet te kennen voor hij samenhang aanbrengt. Feitjes kan hij namelijk opzoeken. Op het internet.

~ Jona Lendering

Lees ook: Verdwijnt het vak geschiedenis?

Jona Lendering is historicus, webmaster van Livius.org en docent bij Livius Onderwijs. Hij publiceerde verschillende boeken en is redacteur van Ancient History Magazine. Zie ook zijn blog: mainzerbeobachter.com

Executie van een vrouw in ’s-Hertogenbosch in 1820
Op woensdag 12 juli 1820 stond een enorme volksmassa tot ver in…
Ridders in gevecht tijdens een demonstratie
Toen ik een jaar of tien was speelden we bij ons in…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: