De Koninklijke Bibliotheek (KB) heeft in Londen een internationale samenwerkingsovereenkomst ondertekend die moet leiden tot veiligere en beter uitlegbare AI-toepassingen in het erfgoedveld. Tegelijkertijd is een internationaal samenwerkingsverband van bibliotheken, archieven en musea opgericht: AI4LAM (Artificial Intelligence for Libraries, Archives and Museums).
Meer dan veertig instellingen hebben zich wereldwijd bij het initiatief aangesloten. De instellingen spreken af kennis, data en hulpmiddelen te delen en gezamenlijk te werken aan technieken die onderzoekers en bezoekers helpen historische bronnen beter te vinden en te begrijpen. Volgens de KB sluit de overeenkomst aan bij het streven om “Nederlandse initiatieven te verbinden met internationale ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie”.
Algemeen directeur Wilma van Wezenbeek:
Door internationaal samen te werken kunnen we die kansen op een veilige en verantwoorde manier benutten, in het publieke belang. Zo bouwen we aan digitale hulpmiddelen die mensen daadwerkelijk helpen om onze collecties beter te begrijpen, te doorzoeken en te ontdekken.
Experimenten
De KB experimenteert al langer met AI-technieken. Zo werd recent een zogenoemde ‘curator bot’ getest, waarmee gebruikers vragen kunnen stellen aan collectiemateriaal. Ook onderzoekt de nationale bibliotheek hoe grote taalmodellen (LLM’s) veilig en verantwoord kunnen worden ingezet. Daarnaast werkt de instelling aan zogeheten datacuratie, bijvoorbeeld om met behulp van AI gelijknamige personen beter uit elkaar te houden of om digitale versies van dezelfde titel automatisch aan elkaar te koppelen.
Onder de deelnemende organisaties bevinden zich de Library of Congress, het Smithsonian Institution en nationale bibliotheken uit onder meer Frankrijk, Duitsland, Engeland, Zweden, Denemarken, België, Finland en het Vaticaan. Vanuit Nederland tekent ook het Rijksmuseum mee. Daarnaast hebben verschillende universiteiten en onderzoeksinstellingen uit Nederland (Universiteit Leiden), de Verenigde Staten, Noorwegen, Frankrijk, Italië, Oostenrijk, Luxemburg, België, Slovenië, Finland, Qatar en Zwitserland de samenwerkingsovereenkomst ondertekend.
Koninklijke Bibliotheek beperkt toegang tot digitale bronnen voor commerciële AI-bedrijven
Eerder afgeschreven schilderij mogelijk toch origineel van Caravaggio
Straten van Toen – Nieuwe AI-serie over Nederlandse straatgeschiedenis
Bijzonder hoogleraar doet onderzoek naar digitalisering historische bronnen
Atlas de Wit, de ‘Google Earth’ van de Gouden Eeuw
Digitalisering impuls voor archiefonderzoek