Kerstpakketten, cadeautje van de baas?

Baas Scrooge en zijn werknemer Bob Cratchit in de Kersttijd (John Leech, 19e eeuw)

Baas Scrooge en zijn werknemer Bob Cratchit in de Kersttijd (John Leech, 19e eeuw)

Begin eenentwintigste eeuw laat de inhoud van je kerstpakket zien wat je status is in een bedrijf. Midden negentiende eeuw waren kerstgeschenken juist voor degenen die ze het hardst nodig hadden: armen, ouderen en zieken.

Het geven van een kerstcadeau was een vorm van liefdadigheid. Mensen die het goed hadden, gaven eten en drinken aan behoeftigen, zodat die ook een leuke kerst hadden.


In de negentiende eeuw was het bij boeren traditie om eten en drinken aan te bieden aan buurtgenoten die een prettige kerst kwamen wensen. Ook de knechten en meiden kregen dan warme chocolademelk en brood met rozijnen en spijs. Tweede Kerstdag kregen zij vrij om thuis kerst te vieren. De boer gaf dan een mand mee met lekkers. Dit waren de eerste kerstpakketten.

Kerstuitkeringen

In de twintigste eeuw deelden ook andere werkgevers dan boeren met kerst cadeautjes uit. ‘Als jij hard voor mij werkt, zal ik goed voor je zorgen’, was de boodschap. Om arbeiders tevreden te houden gaven de Hoogovens bijvoorbeeld vanaf 1948 kerstuitkeringen aan weduwen en wezen van overleden werknemers.

- advertentie -

Het kerstpakket was niet meer te stoppen. Zelfs tijdens de Tweede Wereldoorlog werden ze uitgedeeld. De Duitsers stuurden in 1940 zo’n 12.000 kerstpakketten naar de Nederlandse soldaten die in het Duitse leger dienst hadden genomen. Er zaten scheermessen, onbreekbare bekers, sigaretten en kruiken Bols in. Familieleden vulden de pakketten aan.

Maar velen wilden niets te maken hebben met Nederlanders die met de Duitse fascisten meevochten. Daarom hielpen vrouwen van de NSB een handje. Zij breiden mutsen, sjaals en sokken, en hielpen zo de Hollandse jongens de winter door.

~ Nationaal Historisch Museum

Fotoalbum Kriegserinnerungen (Rijksmuseum)">Fotoalbum Kriegserinnerungen (Rijksmuseum)
In deze laatste aflevering in de reeks Object van de Maand voor…
Met hun mobieljes - tijdens het zingen van het volkslied - gaven de demonstranten op 14 december massaal van hun aanwezigheid blijk. (Beeld van video-opname)
Met hun mobieljes - tijdens het zingen van…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: