Juliana der Nederlanden (1909-2004)

Koningin Juliana wordt geboren op 30 april 1909 in Den Haag als enige kind van koningin Wilhelmina en prins Hendrik. Van 6 september 1948 tot 30 april 1980 is zij Koningin der Nederlanden.

Koningin Wilhelmina en Juliana, ca. 1914
Koningin Wilhelmina en Juliana, ca. 1914
De geboorte van Juliana is een enorme opluchting, nadat haar moeder, koningin Wilhelmina, vier miskramen na elkaar krijgt. Men vreest dat de Nederlandse troon – bij gebrek aan troonsopvolger – zal overgaan op de Duitse nakomelingen van Wilhelmina’s tante prinses Sophie. Zover komt het dus niet.

Juliana krijgt als kind thuis les, maar wel met andere kinderen, omdat Wilhelmina niet wil dat Juliana zo’n eenzame jeugd krijgt als zijzelf. Juliana studeert daarna letteren en wijsbegeerte en haalt in 1930 haar eredoctoraal.

In haar jeugd heeft Juliana veel aan haar vader Hendrik, die haar erg verwend en aan haar oma, Emma. Deze overlijden echter in 1934 kort na elkaar.

- advertentie -

Huwelijk

Op wintersport in Garmisch-Partenkirchen ontmoet Juliana in 1936 de Duitse prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld. Later dat jaar verlooft het stel zich en op 7 januari 1937 trouwen ze.

De rondtour tijdens de verloving van Juliana en Bernhard.
De rondtour tijdens de verloving.

Het stel gaat op Paleis Soestdijk wonen en krijgt vier kinderen: Beatrix (1938), Irene (1939), Margriet (1943) en Marijke (1947, koos later haar tweede naam Christina als roepnaam). Margriet wordt in Canada geboren, omdat Juliana daar naartoe vlucht tijdens de Tweede Wereldoorlog. Bernhard blijft in Engeland bij koningin Wilhelmina. Twee dagen voor de bevrijding komt de hele koninklijke familie weer naar Nederland.

Juliana wordt koningin

In 1947 en 1948 is Juliana twee keer regentes, omdat haar moeder, koningin Wilhelmina de werkzaamheden niet meer aan kan. Eind 1948 wordt ze officieel koningin, als haar moeder na 58 jaar afstand doet van de troon.

Inhuldiging koningin Juliana

Juliana’s eerste belangrijke politieke daad is in 1949 als ze de ‘Acte van Souvereiniteitsoverdracht’ ondertekent waardoor Indonesië officieel onafhankelijk wordt.

Onder Juliana’s gezag wordt het koningshuis een stuk informeler. Ze is ‘de Koningin van het volk’ en nodigt de bevolking bij het jaarlijkse defilé uit op Paleis Soestdijk. Door haar sociale bewogenheid is zij erg populair. Deze populariteit wordt bijvoorbeeld duidelijk zichtbaar tijdens een televisieopname waarbij showmaster Jos Brink de koningin op haar wang kuste.

Het televisiefragment:

Ook is de kerstviering in Soestdijk bijzonder, Juliana schenkt voor die gelegenheid elk jaar samen met haar (klein)kinderen chocolademelk in voor haar personeel en hun gezinnen. Ook krijgen die een kerststol en een oranjekalender van haar.

Greet Hofmans-affaire

Juliana’s jongste dochter, Marijke wordt geboren met een ernstige gezichtsafwijking, vermoedelijk omdat Juliana tijdens de zwangerschap rode hond had. Omdat de koningin er alles aan wil doen om het meisje te genezen, schakelt ze in 1948 de Amsterdamse gebedsgenezer Greet Hofmans in. Volgens de media krijgt Hofmans zoveel invloed op Juliana dat ze wel eens de Nederlandse Raspoetin wordt genoemd. Ook zou het huwelijk tussen Juliana en Bernhard op springen staan. Er doen zelfs geruchten de ronde dat Bernhard zijn vrouw wil laten opnemen. Op advies van een commissie van wijze mannen verbreekt Juliana echter het contact met Greet Hofmans en daardoor verbetert het huwelijk.

Lockheed-affaire

In 1976 is het koningshuis opnieuw in opspraak, vanwege de Lockheed-affaire. Prins Bernhard zou steekpenningen hebben aangenomen van de Amerikaanse vliegtuigbouwer Lockhead. Na verschillende onderzoeken is er echter geen hard bewijs gevonden. Wel heeft Bernhard toegegeven dat hij bedragen van Lockheed ontvangen zou, maar dat die bedragen voor het Wereld Natuurfonds (WNF) zouden zijn, de organisatie waar Bernhard zich al jaren voor inzet. Na Bernhard zijn dood verschijnen er berichten in de media dat hij inderdaad 1.1 miljoen dollar zou hebben ontvangen, maar dat dit allemaal naar goede doelen is gegaan. In 2012 wordt besloten om geen onderzoek meer te doen naar de affaire.

Abdicatie en latere jaren

Op 30 april 1980 doet Juliana afstand van de troon ten gunste van haar dochter Beatrix. Juliana blijft zich bezighouden met sociale kwesties tot in 1995 haar gezondheid begint af te nemen en ze last krijgt van geheugenverlies.

Koningin Juliana overlijdt op 20 maart 2004 op 94-jarige leeftijd. Opmerkelijk is dat zij op de dag af exact 70 jaar na haar grootmoeder, koningin-regentes Emma overlijdt. Op 30 maart wordt ze bijgezet in de grafkelder van Oranje-Nassau in de Nieuwe Kerk in Delft.

Inauguratie Beatrix, 1980. Foto: CC/Nationaal Archief NL
Prinses Beatrix Wilhelmina Armgard wordt op 31 januari 1938 geboren op Paleis…
Koningin Wilhelmina spreekt tot het volk via Radio Oranje.
Koningin Wilhelmina regeerde van 1898 tot 1948. In de Tweede Wereldoorlog werd…

Dit atikel is afkomstig van online geschiedenismagazine www.historiek.net