Leeuw en stier

Leeuw en stier (Livius)

Leeuw en stier (Livius)

Ik heb altijd een lichte aarzeling als ik een boek over kunst in handen krijg. De auteurs lijken de schilderijen of sculpturen altijd te willen uitleggen, terwijl ik vaak helemaal niet hoef te weten wat het voorstelt. Is het mooi? Ik geniet en ben tevreden. Betekent het wat? Is niet het eerste wat ik wil weten.

Neem het gevecht tussen stier en leeuw dat je vaak ziet afgebeeld in de Achaimenidische kunst. Ik heb wel eens gelezen dat het de eeuwige kosmische strijd tussen goed en kwaad zou representeren; ik heb wel eens gehoord dat het zou staan voor de sterrenbeelden Stier en Leeuw; en ik heb wel eens bedacht dat die twee interpretaties elkaar niet uitsluiten. De waarheid is dat we geen idee hebben wat het symboliseert.

Sterker nog: wat gebeurt er eigenlijk? Ooit meende ik dat de strijd gelijk opging, totdat ik het reliëf toonde aan iemand die werkte in een dierentuin. Hij vertelde me dat de leeuw het gevecht had verloren, omdat het machtige dier zijn prooien doodt door ze de koppen kapot te bijten. Dat is dus niet wat we zien: de leeuw is gesprongen en op de verkeerde plaats terechtgekomen, zodat de stier zal ontsnappen.

Munt van Mazaeus (Livius)

Munt van Mazaeus (Livius)

Ik vertelde dat later aan wat andere mensen, waaronder iemand die in Tanzania had gewoond. Zij vertelde me dat ze ooit precies dit soort gevecht had gadegeslagen en had gezien hoe de leeuw op de rug van zijn slachtoffer sprong. Daar bleef hij hangen, tot zijn prooi moe was. Pas toen doodde hij het dier. Dit is wat we zien op de munt van Mazaios. Eigenlijk weten we dus niet wat er op het reliëf is te zien.

- advertentie -

Eén ding staat echter vast: de astronomische verklaring is met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid onjuist. De reliëfs in Persepolis werden gemaakt in de late zesde eeuw v.Chr. en het volgende voorbeeld van een soortgelijke afbeelding is vier, vijf eeuwen jonger: de horoscoop op Nemrud Daği. Ook daar wordt een astronomische gebeurtenis gesymboliseerd door dieren af te beelden. In het Romeinse Rijk werd dit type iconografie heel populair en daarom zijn wij eraan gewend, zodat wij nauwelijks realiseren dat dit soort afbeelding domweg nog niet bestond toen Persepolis werd gebouwd.

~ Jona Lendering

Jona Lendering is historicus, webmaster van Livius.org en docent bij Livius Onderwijs. Hij publiceerde verschillende boeken en verzorgt een nieuwsbrief over de Oudheid. Zie ook zijn blog: mainzerbeobachter.com

Amerikaanse soldaten tijdens de Koreaanse Oorlog
In twee eeuwen tijd, van 1814-2014, hebben miljoenen Nederlanders het wapenrok van…
Roland Freisler als president van het Volksgerichtshof
Bij uitgeverij Just Publishers verschijnt deze week het boek Moordenaar in toga…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: