Zevende roman van AKO-literatuurprijswinnaar Hans Münstermann.
Een niet zo heel bijzonder tafereel: een man maakt in de nacht van 9 op 10 mei een treinreis, doet een dutje, droomt hevig en belt vervolgens zijn vriendin om haar te vertellen over hetgeen hij gedroomd heeft.
Wel bijzonder: de man in de trein blijkt Hitler te zijn. Hij belt zijn vriendin Eva en vertelt haar over een levensechte droom die hem bij de kladden heeft gepakt. Een droom over het Amsterdam van nu waarin Hitler een rol speelt. Hitler is in zijn droom de journalist Wolf die onder meer een talkshow bezoekt om te praten over zijn controversiële documentaire Mein Kampf Update.
In dromen kan alles. Zo ook in de droom van Adolf Hitler. Nederland heeft bijvoorbeeld een homoseksuele premier die wel erg op Pim Fortuyn lijkt en op straat wordt een beroemde tv-persoonlijkheid vermoord. Een moord die sterk doet denken aan de moord op Theo van Gogh. De moord wordt gepleegd in de wijk waar Hitler woont en Hitler wordt als een mogelijke dader gezien. Verhoord wordt hij, net als zijn buren, door de rechercheur Goldensohn.
Weer een interessante naam, want na de Tweede Wereldoorlog was het de Amerikaanse psychiater Leon Nathaniel Goldensohn (1911-1961) die tijdens de Neurenberger Processen nazikopstukken interviewde. Uit veel van deze interviews kwam een beeld naar voren van betrekkelijk normale mensen met een gewoon gezinsleven. Hoogstwaarschijnlijk geen toeval. In Land zonder Sarah wordt Hitler (in zijn droom) ook neergezet als een, voor deze tijd, niet zo heel bijzondere man. Een man die vanavond zomaar bij Pauw & Witteman zou kunnen aanschuiven om te vertellen over een van zijn documentaires.
Münstermanns roman staat bol van de verwijzingen en is daarmee minimaal intrigerend te noemen. Hitler heeft in zijn droom bijvoorbeeld een maîtresse: Sarah Presser. Een jodin. Veel lezers zullen snel een verbinding leggen met de joodse historicus Jacques Presser die in Nederland vooral bekend werd door zijn boek Ondergang. De vervolging en verdelging van het Nederlandse Jodendom 1940-1945. Deze historicus schreef overigens ook ooit een biografie over Napoleon, iemand in wie Sarah zeer geïnteresseerd is.
Enerzijds is Land zonder Sarah een alledaags verhaal over liefde en hartstocht in een wereld vol sociale onrust. Anderzijds is het boek een reis door de geschiedenis. Een reis waarbij de terugkeer misschien wel belangrijker is dan de reis zelf. Alles kan bij terugkomst zomaar, ineens, volslagen anders zijn.
Een mooi, maar niet eenvoudig boek vol historische verwijzingen die je als lezer laten denken dat een plot de vele puzzelstukjes op hun plek zullen laten vallen. Münstermann heeft hier echter niet voor gekozen. Hij laat veel te denken over. En dat is de kracht van dit boek.
Münstermann won in 2006 de AKO-literatuurprijs met zijn boek De Bekoring. In Land zonder Sarah speelt zijn beroemde fictieve personage Andreas Klein voor het eerst geen rol.
Land zonder Sarah - Hans Münstermann
ISBN: 978 90 468 0513 8
Uitgeverij: Nieuw Amsterdam
Hardcover, 192 pagina's
Verschenen: oktober 2008
Prijs: € 18,50
Mangalaan 27
