Oorlogsmusea steeds populairder

Verzetsmuseum in Amsterdam

Verzetsmuseum in Amsterdam

Nederland telt momenteel 83 musea waarin de Tweede Wereldoorlog centraal en meer dan veertig procent van die musea is opgericht na 2000. Dat blijkt uit onderzoek van NIOD-historicus Erik Somers die begin volgende maand promoveert aan de Universiteit van Amsterdam.


Volgens de historicus staat de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog zeventig jaar na de bevrijding “onverminderd sterk in de belangstelling”. Over de hele linie blijkt de belangstelling voor de militair historische aspecten van de oorlog toe te nemen. Ook de publieke belangstelling voor de oorlogsmusea is volgens de onderzoeker spectaculair gegroeid: ten opzichte van 1995 zijn in 2013 de bezoekersaantallen bijna verdubbeld.

Somers onderzocht hoe de Nederlandse oorlogsmusea vorm hebben gegeven aan de geschiedenis van de oorlog. De geschiedenis van de oorlogsmusea is volgens hem onlosmakelijk verbonden met de politiek van de herinnering.

“De jaren 40-45 zijn nog altijd een moreel ijkpunt van de Nederlandse samenleving. De overheid, met haar bemoeienissen gericht op educatie en het versterken van de herdenkingsfunctie, speelt daarbij een belangrijke rol. De laatste jaren echter stelt de overheid zich meer terughoudend op en komt er, al dan niet noodgedwongen, meer ruimte voor marktwerking en cultureel ondernemerschap.”

Opmerkelijk is dat – naast de bekende musea zoals het Anne Frank Huis, het Herinneringscentrum Kamp Westerbork en het Oorlogsmuseum in Overloon – een groot aantal van de huidige oorlogsmusea (ruim 40%) is opgericht na het jaar 2000. Dit zijn veelal kleinere, particuliere musea, die vooral gericht zijn op de lokale en militaire geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog.

- advertentie -

Tastbare presentaties

De oorlog in het museum - Erik Somers

De oorlog in het museum – Erik Somers

Het huidige museale veld van de Tweede Wereldoorlog is volgens Somers op een omslagpunt beland: de herinnering aan de oorlog, die lange tijd werd bepaald door de generatie die de oorlog zelf heeft meegemaakt, is veranderd.

“Het oorlogsverleden vraagt anno 2014 om concrete en meer tastbare presentaties. ‘Authenticiteitsbeleving’ is daarbij een sleutelwoord. De bezoeker van nu wil het verleden als het ware voelen en wil ‘echtheid’ in de vorm van authentieke voorwerpen, het bezoeken van ‘echte’ historische plekken en de identificatie met persoonlijke verhalen. Maar de beleving van het verleden wordt tegenwoordig ook opgeroepen door een gecreëerde authenticiteit: een historische verbeelding verpakt in enscenering en (re)constructies van het verleden. Deze presentatievorm sluit meer aan bij de belevingswereld van een jongere generatie”

Somers merkt verder op dat museumbezoek een belangrijk onderdeel van de vrijetijdsbesteding is geworden. Bezoekers verwachten van musea tegenwoordig niet alleen informatieve presentaties. Ontspanning en recreatie zijn ook belangrijk. Steeds meer is ‘ervaar en beleef’ het motto.

“Maar hoe ver kan men gaan met het oproepen van een beleving van een beladen geschiedenis. Wanneer worden er moreel-ethische grenzen overschreden? Het evenwicht tussen verantwoorde educatie en informatie enerzijds en emotie en sensatie anderzijds is wankel.”

Het onderzoek van de historicus verschijnt binnenkort in boekvorm bij uitgeverij WBOOKS: De oorlog in het museum.

De oorlog in het museum - Erik Somers
De oorlog in het museum - Erik SomersDe…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: