Reisgids met 300 Romeinse hotspots in Benelux

In België, Nederland en Luxemburg bestaan minstens 309 plekken waar de Romeinse geschiedenis van genoemde landen nog tastbaar is. Wetenschapsjournalist Herman Clerinx stelde een fraaie reisgids samen, Romeinse sporen (Uitgeverij Athenaeum – Polak & Van Gennep), die het mogelijk maakt om deze plekken – met ruime achtergrondinformatie – te bezoeken.

Clerinx heeft zijn beschrijving van Romeinse vindplaatsen ingeweven in een helder en vlot geschreven historisch relaas. Naast reisgids vormt het boek daarmee ook een inleiding op de Romeinse geschiedenis in de Lage Landen. Het boek kan dus in de auto, maar ook in de luie schommelstoel voor de open haard gelezen worden.

Eerst lachen, daarna in slavernij

In 57 voor Christus kwam een Romeins leger onder leiding van Julius Caesar naar Gallië. Er gingen geruchten dat de Belgae, een stam in het noorden van Gallië, van plan waren om samen te zweren tegen Rome. Het leidde tot een oorlog waarbij Caesar naar eigen zeggen, nagaan kunnen we zijn getallen niet, 300.000 soldaten tegenover zich had staan. Caesar won de slag, waarop de diverse noord-Gallische stammen zich in hun gebied terugtrokken. Dit bood Caesar een uitgelezen kans om ze één voor één aan te pakken. Een van de stammen waren de Aduatuci, die zich terugtrokken in een versterkte nederzetting op een heuvel maar door Caesars troepen flink te grazen werden genomen:

“Om dat kamp te veroveren, liet Caesar een verrijdbare strijdtoren van hout bouwen. De Aduatuci lachten toen ze het ding zagen. Hoe zou Caesar zo’n kolos op hun verdedigingsmuur krijgen? Maar toen ze zagen dat de toren inderdaad in hun richting kon rollen, kregen ze het toch benauwd. Ze knoopten onderhandelingen aan en gaven zich over. Hun wapens wierpen ze massaal op de verdedigingswal. Caesar dacht dat hij het pleit gewonnen had. Maar de Aduatuci hielden een reeks wapens verborgen en probeerden ’s nachts alsnog de Romeinen te overrompelen. Zonder succes echter. De Romeinse wachters bemerkten bijtijds hun uitval en sloegen alarm. Na een korte strijd werden de Aduatuci onderworpen. De Romeinse wraak was hard. Al de overgebleven Aduatuci, drieënvijftigduizend mensen volgens Caesar, belandden op de slavenmarkt. Hun bezittingen werden geconfisqueerd.” (30)

In een kader bij bovenstaand verhaal staat een duidelijke beschrijving met adres van de heuvel bij Thuin in Henegouwen, waar de strijd geleverd werd. Op deze plek, die nog steeds goed te bezichtigen is, zijn fortresten gevonden die volgend de C14-methode omstreeks deze tijd zijn gebouwd, evenals een muur met daarop loden slingerkogels van de Romeinen.

- advertentie -

Marskamp Ermelo

Een andere voorbeeld van een te bezoeken plek is een Romeinse marskamp op de Ermelose heide. Enkele wallen (en een beeld van een Romein) herinneren aan het feit dat Romeinen hier ooit hun kamp opsloegen.

Vermoedelijk is dit kamp rond 170 onder Marcus Aurelius (of onder zijn voorganger Antoninus Pius) gebruikt voor een raid tegen Germaanse stammen of voor een korte oefensessie. Het gebied ligt voorbij de limes, de noordgrens van het Romeinse Rijk, midden in een toenmalig Germaans gebied.

Het kamp bood enkele dagen onderdak aan ongeveer 6000 militairen. Vanaf de N302, de Flevoweg, is het marskamp goed bereikbaar. Mooier is echter de route vanaf de schaapskooi op de Ermelose heide, omdat wandelaars dan ook enkele prehistorische grafheuvels passeren.

Andere hotspots

Romeinse sporen - Herman Clerinx

Romeinse sporen – Herman Clerinx

Naast bovengenoemde voorbeelden zijn er veel meer mooie hotspots in de Benelux te vinden. Om nog één voorbeeld te noemen: in het Zeeuwse Colijnsplaat, nabij de monding van de Oosterschelde, hebben vissers en duikers sinds 1970 meer dan driehonderd inscripties, beelden en soortgelijke artefacten gevonden ter verering van de godin Nehalennia, de beschermster van zeelui en reizigers. De Nehalennia-tempel die hier volgens de bronnen gestaan moet hebben is nooit teruggevonden, maar gebaseerd op de meest logische interpretatie van de bronnen, is in de jachthaven van Colijnsplaat een replica van deze tempel geplaatst.

Tot slot rest nog te vermelden dat Clerinx, getuige de lange boekenlijst achter in het boek, uitvoerig literatuuronderzoek heeft gedaan. Handig is ook dat hij een trefwoordenlijst, met trefwoorden én plaatsnamen, in het boek heeft opgenomen.

~ Enne Koops

Boek: Romeinse sporen

Bestel dit boek bij:

De brug over de Kwai rivier - cc
Geallieerde deskundigen hielden het binnen deze termijn voor onmogelijk gezien de ondoordringbaarheid…
Loopgraaf in de Hollandse polder
“WOI-loopgraaf in Utrecht hersteld”, zo werd eind augustus op deze website enthousiast…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: