‘Retourtje Nederland. Duitse gebieden onder Nederlands bestuur, 1949-­1963’

Op 23 april 1949 – 64 jaar geleden – marcheerde de Nederlandse marechaussee Duitse gebieden binnen om deze te annexeren. Klokslag twaalf uur ’s middags reed een stoet militairen en ambtenaren de Duitse dorpen Elten en Tüddern in om er officieel het bestuur over te nemen.

Affiche uit 1945 – Bron: NIOD/KB

Cover van brochure 1948-1998, in 1948 uitgegeven door het Nederlandsch Comité voor Gebiedsuitbreiding

Al enkele uren na de intocht wapperde de Nederlandse vlag in het voorheen nog Duitse ambtshuis. Op het postkantoor namen Nederlandse PTT-­mensen de zaken over, Nederlandse douaniers verspreidden zich langs die nieuwe grens en ambtenaren van de sociale dienst en het bevolkingsregister gingen aan de slag om de tienduizend ‘Nieuwe Nederlanders’ te registreren.

De annexaties waren het resultaat van de naoorlogse Nederlandse gebiedseisen. Onder het motto ‘Eisch Duitschen Grond’ eiste Nederland Duits grondgebied ter compensatie van de geleden oorlogsschade. Na een lange periode van onderhandelen met de geallieerden, kreeg Nederland in 1949 toestemming in totaal 69 vierkante kilometer aan het Nederlandse grondgebied toe te voegen. De ongeveer tienduizend Duitse bewoners van deze gebieden leefden vervolgens veertien jaar lang onder Nederlands bestuur. Uiteindelijk werden de gebieden in 1963 – met uitzondering van een klein recreatief stukje rond de Duivelsberg en delen van het Duitse grensdorpje Wyler bij Kranenburg -­ aan de Bondsrepubliek teruggegeven.

Reizende tentoonstelling

Ter gelegenheid van het vijftigjarige jubileum van het historische feit dat de gebieden aan de Bondsrepubliek Duitsland teruggegeven werden, organiseert de Stichting Cultuur en Grensgeschiedenis in samenwerking met het Duitsland Instituut Amsterdam en het Zentrum für Niederlande-­Studien (Münster) een reistentoonstelling. In september 2013 opent de expositie in het Haus der Niederlande in Münster (Duitsland) om vervolgens door het Duits-­Nederlandse grensgebied te reizen.

- advertentie -

De tentoonstelling zal de geschiedenis van de grenscorrectietijd vertellen en hierbij focussen op het perspectief van de bewoners en de bestuurders, hun verhalen en hun ervaringen. Het leven van de bewoners, de plaatselijke gebeurtenissen en de verhalen van de tijdgetuigen zijn het uitgangspunt. Ondanks dat het op die manier een erg lokaal verhaal is, zal de tentoonstelling het verhaal ook vanuit een breder – Europees -­ perspectief benaderen. Zo zal er aandacht worden besteed aan de vraag wat de verhouding is tussen nationale identiteit en grens. Kan je zomaar van nationaliteit veranderen? En zijn nationale grenzen bepalend voor de individuele (nationale) identiteit? Een spannende invalshoek waarmee de tentoonstelling de waarde van een grens op een heel tastbare manier inzichtelijk maakt.

~ Stichting Cultuur en Grensgeschiedenis

Meer informatie: drs. Manuela Friedrich, projectleider ‘Retourtje Nederland’, tel: +31-­20-­7765435, mail: st.cultuurengrensgeschiedenis@gmail.com

Boek: Landjepik, de Nederlandse annexatie van Duitsland 1945 – 1949

Andere Tijden over de grenskwestie

De vijf hoofpersonen in 'Unsere Mütter, Unsere Väter' in de zomer van 1941
Vijf vrolijke gezichten op een zwart-witfoto. Drie jongens en twee meisjes in…
flora-schrijver-jacobs
Flora Schrijver-Jacobs - Foto: Auschwitz Comité - Pieter BoersmaFlora…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Historiek

About Historiek

view all posts

Historiek verbindt actualiteit met geschiedenis en richt zich op een breed publiek. Van geïnteresseerde leek tot professional. Ons motto: "Omdat we ook van gisteren zijn". Meeschrijven? Tips? Mail ons: info@historiek.net



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: