Slingerkogel uit Zaragoza

Slingerkogel - Foto: Jona Lendering

Slingerkogel – Foto: Jona Lendering

Afgelopen zondag dineerde ik bij Wim en Hanneke van Broekhoven: dé gezichten van Romeins re-enactment in Nederland. Nadat we wat zaken hadden besproken, lieten ze me de bovenstaande slingerkogel zien.

Wim was een tijdje geleden op een geologenbeurs met een vriend die mineralen en gesteenten verzamelde. Terwijl zijn vriend de stenen bekeek, zag Wim ineens de loden kogel, die hij herkende als een Romeins projectiel. Voor een appel en een ei kreeg hij hem mee.

Nu koop je oudheden doorgaans niet zonder je te hebben vergewist van de herkomst. Wim vroeg de verkoper hoe hij aan het voorwerp was gekomen. Die vertelde dat hij de kogel in Spanje had gevonden op een terrein waar hij mineralen had mogen zoeken en dat er “meer van die Romeinse zooi lag”. Het was in de omgeving van Zaragoza.

Twee Iberische krijgers - Reliëf uit de tweede eeuw voor Christus (Nationaal Archeologisch Museum, Saint-Germain)

Twee Iberische krijgers – Reliëf uit de tweede eeuw voor Christus (Nationaal Archeologisch Museum, Saint-Germain)

Als oudheidliefhebber gaat het me natuurlijk aan het hart dat de eigenaar van het terrein zo lichtvoetig omspringt met de oudheden die daar blijkbaar liggen. En wat zou ik graag hebben willen weten om welk terrein het precies gaat! Zaragoza behoorde namelijk tot het gebied van een stam die de Romeinen heel wat hoofdbrekens bezorgde: de Keltiberiërs.

Vanaf het midden van de tweede eeuw tot 133 voor Christus boden ze weerstand tegen de Romeinen. Ze hadden daarbij het voordeel dat Rome aanvankelijk was verwikkeld in oorlogen in Macedonië, in Griekenland en Afrika, en dat ook de andere stammen op het Iberische Schiereiland zich keerden tegen Rome. Rome doorstond de crisis echter en toonde de wereld dat het geen rivalen duldde: Korinthe en Karthago werden verwoest. Het verhaal dat de veroveraars in de laatste stad zout lieten strooien over het land, om zo te verhinderen dat het ooit nog zou worden benut voor akkerbouw, is een sprookje, maar het staat vast dat Rome in deze tijd korte metten met alle tegenstanders aan het maken was.

De oorlog tegen de Keltiberiërs werd bemoeilijkt doordat Rome veel manschappen kwijt was om de nieuw-geannexeerde gebieden te beveiligen. Daardoor sleepte de oorlog voort tot 133. Het staat vast dat daarbij slingeraars zijn ingezet: de Duitse archeoloog Adolf Schulten vond soortgelijke kogels in de forten rond het Keltiberische heuvelfort Numantia, dat ten westen van Zaragoza ligt. Natuurlijk zijn er alternatieven, en daarom is het zo jammer dat de precieze vindplaats niet bekend is. Het is echter zeker denkbaar dat de kogel tijdens de gevechten voor 133 is gelost en een stille getuige is van Romes Griff zur Weltmacht.

~ Jona Lendering

Jona Lendering is historicus, webmaster van Livius.org en docent bij Livius Onderwijs. Hij publiceerde verschillende boeken en verzorgt een nieuwsbrief over de Oudheid. Zie ook zijn blog: mainzerbeobachter.com

De aanbidding van de herders - Gerard van Honthorst, 1622
Laten we er voor het gemak even van uit gaan dat de…
De afvallige - Jan van AkenHet jaar is…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: