Van haver tot gort

Als je iets of iemand ‘van haver tot gort kent’, houdt dat in dat je iets doorgrondt of iemand heel goed kent. Deze uitdrukking lijkt uit de agrarische wereld te komen: de boer kent zijn haver en gerst als geen ander. Toch heeft ‘van haver tot gort’ niets met graansoorten te maken.

Oorspronkelijk luidde de uitdrukking ‘van aver te (tot) aver’. Het woord ‘aver(e)’ betekende in het Middelnederlands – zoals onze taal van 1200-1500 heette – ‘nakomeling’ en was afgeleid van ‘af’. De uitdrukking hield dus in ‘van zoon tot zoon, van de ene voorouder tot de ander, van geslacht op geslacht’.

In sommige Nederlandse regio’s spreekt men de ‘a’ uit met een’ h’ ervoor. Het gezegde veranderde daardoor in ‘van haver tot haver’. Op een gegeven moment vatte men haver op als de benaming van een graansoort, waardoor grappige varianten op de uitdrukking ontstonden, zoals van haver tot gerst, van haver tot klaver en van haver tot gort. Laatstgenoemde uitdrukking is uiteindelijk als enige overgebleven.

~ Enne Koops

- advertentie -

Meer historische uitdrukkingen en gezegdes
Boek: De mooiste uitspraken van onze ouders en grootouders

Bronnen
– Nicole van der Sijs, Hondsdraf. Waar komen onze woorden vandaan? (SDU Uitgevers, 2004) 118.
onzetaal.nl

Kozakken op een landweg in Nederland 1813
Sommige mensen denken dat het woord 'doerak' - dat tegenwoordig bengel, ondeugd…
Biddende monniken in de kapel, 1795. Schilder onbekend. Bron: Catawiki België
Als je 'korte metten maakt' met iets of iemand, dan treed je…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: