Over de Wendische Oorlog van 1438-1441

De zogenaamde Carta Marina uit 1539 van het Oostzeegebied. (Universiteit Minnesota)

De zogenaamde Carta Marina uit 1539 van het Oostzeegebied. (Universiteit Minnesota)

De Divisiekroniek geldt als een van de laatste ‘middeleeuwse’ kronieken die een poging deden om de volledige wereldgeschiedenis en de Hollandse geschiedenis in één groot verhaal te vatten. Het boek werd samengesteld door Cornelius Aurelius (1460-1531), een geleerde monnik. Het werd gedrukt en voorzien van vele houtsneden en verscheen in 1517 bij Jan Seversz in Leiden. Meer over Cornelius Aurelius en zijn Kroniek is te vinden op de website van de Koninklijke Bibliotheek.

Bij dergelijke kronieken is het vaak niet zo belangwekkend wat ze te melden hebben over lang vervlogen perioden – die zijn meestal zonder meer overgenomen in ingedikte vorm uit andere kronieken – maar juist wat ze vertellen over recentere tijden kan heel interessant zijn.

Voorpagina van de Divisiekroniek; de eerste kroniek in de landstaal (Historici.nl)

Voorpagina van de Divisiekroniek; de eerste kroniek in de landstaal (Historici.nl)

Zo bevat de Divisiekroniek een fraai verhaal over de zogeheten ‘Wendische Oorlog’ uit 1438. Dit was een kaperoorlog tussen Hollanders en Zeeuwen enerzijds en de steden van het Wendische kwartier in tegenwoordig Noord-Duitsland anderzijds. De Wendische oorlog geldt als een historisch kantelpunt in de machtsverhoudingen tussen Holland en de Duitse Hanzesteden en het is niet verwonderlijk dat de Divisiekroniek uitgebreid aandacht besteedt aan iets dat relatief kort daarvoor gebeurd was. De middelnederlandse tekst is te vinden op de website van de KB, maar voor het gemak van de lezer heb ik een moderne vertaling gemaakt. De tekst biedt allerlei wetenswaardigheden over de oorlogvoering ter zee in de vijftiende eeuw. Ook worden enkele scheepstypen genoemd.

Het is geen lang verhaal, het omvat slechts enkele folio’s. En als de schrijver klaar is met zijn verhaal over de oorlog, vervolgt hij met de brand in Gouda, ook iets waar het Holland van 1438 danig door beroerd werd.

- advertentie -

Over de Wendische oorlog valt heel veel te vertellen, veel meer dan de Divisiekroniek doet en ook meer dan er in deze blogpost past. Bovendien versimpelt de schrijver van de kroniek de aanleiding van de oorlog en de wijze waarop deze uiteindelijk werd beëindigd. Wanneer we dieper in de geschiedenis en de bronnen duiken blijkt dat de oorlog juist een ingewikkelde affaire was, met vele complicerende factoren op het gebied van binnenlands bestuur en buitenlandse politiek. Ook de Hoekse en Kabeljauwse twisten komen geregeld om de hoek kijken. Maar daarover een volgende keer.

~ Ad van der Zee

Dit bericht is eerder gepubliceerd op advanderzee.com

Willekeurige kaart van Pieter van den Keere (Petrus Kaerius)
De twee kaarten, met elkaar vergeleken in MapAnalyst…
[caption id="attachment_37877" align="alignleft" width="265"] Anna van Egmond De minst bekende van Oranjes…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: