Wie was het ‘Meisje met de parel’?

Over de identiteit van Vermeers wereldberoemde ‘Meisje met de parel’ wordt al tijden gespeculeerd. Volgens het Mauritshuis is echter niet meer vast te stellen wie ons op het meesterwerk aankijkt en de parel, die is zo groot, dat hij eigenlijk niet echt kan zijn geweest. Historisch onderzoeker Menno Knul heeft echter wel een theorie. Hij denkt dat Vermeer zijn nog jonge vrouw portretteerde.

Meisje met de parel - Johannes Vermeer (Mauritshuis)

Meisje met de parel – Johannes Vermeer (Mauritshuis)

Het Meisje met de parel (1655) van Delftenaar Johannes Reyners Vermeer (1632-1675) is vanaf volgend weekend weer in het Mauritshuis in Den Haag te zien. Ik herinner me nog, dat ik een keer als spaarzame bezoeker het portret heb bekeken. Dat is tegenwoordig wel anders. Het Meisje met de parel is hard op weg om de Mona Lisa van de Lage Landen te worden. De vraag, die nog niet is beantwoord is: wat is de ware identiteit van het meisje met de parel?


Over Johannes Vermeer is niet veel bekend. Hij trouwde op 20 april 1653 op 21-jarige leeftijd met de Goudse Catharina (Trijntje) Bolnes, dochter van bakstenenfabrikant Reynier Bolnes (?-1674) en Maria Willems Thins (c. 1593-1680), gescheiden in 1648. Om met het meisje te trouwen moest Johannes Vermeer rooms-katholiek worden. Johannes en Catharina (Trijntje) kregen vijftien kinderen.

Dezelfde voorwerpen

Hetw as armoe troef in het gezin van Vermeer. Zijn belangrijkste inkomstenbron was de herberg op de Markt in Delft. Van zijn schilderijen kon hij niet leven. Daarvoor was zijn productie te laag en de concurrentie in de schildersstad Delft te groot. Om te schilderen moest Vermeer geld lenen of een vooruitbetaling vragen. Aan de schilderijen van Johannes Vermeer is te zien, dat dezelfde voorwerpen steeds weer terugkomen: schilderijen, spiegels, meubels, kleding, tafelkleden, muziekinstrumenten en… parels. De voorwerpen moesten de schijn van rijkdom suggereren. Het waren dan ook niet de minsten, die naar Delft kwamen om zich daar te laten portretteren en die wellicht bij Vermeer hebben gelogeerd. Met name de ‘portretfabriek’ van Michiel van Mierevelt en erven was bekend.

- advertentie -

Voor dergelijke gasten was er ook een markt voor bloemstillevens zoals die van Balthasar van der Ast (1593-1657) en genrestukken zoals die van Pieter de Hooch (1629-1684) en Johannes Vermeer. Ook op stillevens uit die tijd ziet men dezelfde voorwerpen, die steeds weer op een andere manier worden gearrangeerd. Dezelfde haringen lijken jarenlang mee te gaan en het bier lijkt niet te verschralen.

Johannes Vermeer schilderde het Meisje met de parel in 1655. Johannes was toen 23 jaar oud en nog maar twee jaar getrouwd met Catharina Bolnes. Wie anders kan het Meisje met de parel geweest zijn dan zijn jonge bruid Trijntje, die op dat moment waarschijnlijk al zwanger was van dochtertje Maria, genoemd naar haar moeder Maria Thins? De parel zal afkomstig zijn van Maria Thins, gewezen echtgenote van de steenrijke (!) bakstenenfabrikant Reynier Bolnes, de zijden outfit zal zijn geleend of gekregen van zijdehandelaar Leonard Cramer (2).

~ Menno Knul

Lees ook: Amerikanen op zoek naar identiteit ‘Meisje met de parel’

1 – Zij trouwde met zijdehandelaar Johannes Cramer, zoon van Leonard Cramer, die getuige was geweest bij het huwelijk van Johannes Vermeer en Catharina (Trijntje) Bolnes.
2 – Eerst tien jaar later is er sprake van een meid Tanneke Everpoel in het drukke gezin van Johannes Vermeer. Tanneke Everpoel was de echtgenote van Gerrit Cornelisz, baksteenmaker van beroep. Zie hier

Trailer van ‘Girl with a Pearl Earring’:

Model van een fluitschip - cc
Op 12 september 2013 promoveerde neerlandica Judith Brouwer aan de Rijksuniversiteit Groningen…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: