Zeven nieuwe boeken over etskunst Rembrandt

Zelfportret met hoed met slappe rand en geborduurde mantel - Rembrandt van Rijn, 1631

Zelfportret met hoed met slappe rand en geborduurde mantel – Rembrandt van Rijn, 1631

Donderdag zijn zeven nieuwe boeken verschenen over de etsen van Rembrandt van Rijn. Rijksmuseum-conservator Erik Hinterding en Jaco Rutgers bekeken voor de werken wereldwijd ruim 18.000 afdrukken van alle 315 etsen die de kunstenaar tussen 1625 en 1665 vervaardigde.


Knielende Hieronymus (grote plaat), Rembrandt van Rijn, 1627-1631

Knielende Hieronymus (grote plaat), Rembrandt van Rijn, 1627-1631

Tijdens hun onderzoek deden zij onverwachte ontdekkingen ten aanzien van de etstechnieken die Rembrandt gebruikte. Hierdoor is nu meer bekend op de prentkunst van de meester en wordt bijvoorbeeld duidelijk of een Rembrandt-ets ook werkelijk door hem zelf is afgedrukt of pas veel later.

De zeven nieuwe delen in de zogenaamde Hollstein-reeks wegen samen ongeveer tien kilo en kosten 330 euro per deel. In de reeks wordt de Nederlandse prentkunst van 1450 tot 1700 per kunstenaar nauwkeurig in kaart gebracht. Hieraan wordt sinds 1949 gewerkt. Er zijn al 139 delen verschenen.

De nieuwste zeven delen beschrijven en illustreren alle prenten van Rembrandt van Rijn (1606-1669). De laatste oeuvrecatalogus van Rembrandt-etsen dateert uit 1969. De nieuwe Hollstein-delen verdisconteren de resultaten van onderzoek naar Rembrandts prenten dat sinds die tijd is gedaan, maar presenteren ook een serie eigen vondsten. Die zijn deels het gevolg van het gebruik van de digitale fotografie. Digitale foto’s zijn tegenwoordig eenvoudig te maken en kunnen groot worden opgeblazen, wat gedetailleerde studie en vergelijking van verschillende afdrukken aanzienlijk heeft vereenvoudigd.

- advertentie -

Versneden etsplaten

De jonge Rembrandt blijkt grote etsplaten waar hij niet tevreden over was te hebben versneden om ze opnieuw te gebruiken. Daarvan was één voorbeeld bekend, maar het vermoeden bestond dat dit vaker voorkwam.

Rembrandt drukte gewoonlijk zelf zijn etsplaten af en gaf de afdrukken in eigen beheer uit. De nieuwe Hollstein-catalogus maakt voor de eerste keer een scherp onderscheid tussen afdrukken die Rembrandt zélf maakte, en exemplaren die pas na zijn dood met zijn koperplaten zijn gedrukt. Daarnaast werkte de kunstenaar zijn ontwerp op de koperplaat uit, en deed dat vaak in kleine stapjes, de zogenaamde ‘staten’. Het recente onderzoek geeft een nieuw inzicht in de opeenvolgende stadia van Rembrandts werkproces tijdens het voltooien van zijn prenten.

Veel latere staten waarvan de druk aan Rembrandt zelf werd toegeschreven zijn nu ‘ontmaskerd’. Een deel van de ingrepen blijkt te zijn uitgevoerd met een zogeheten mezzotint wiegijzer, een soort plamuurmes waarmee de koperplaat wordt geruwd. Dat wiegijzer was tijdens Rembrandts leven onbekend en dus zijn alle afdrukken waar dat instrument is gebruikt van ná 1669, het jaar dat de meester stierf. Mede door dit nieuwe inzicht zijn de 18.000 Rembrandt-etsen in openbare collecties nu veel duidelijker te verdelen in afdrukken gemaakt tijdens Rembrandts leven en daarna.

Museum CatharijneconventEen anonieme familie heeft er voor gezorgd…
Grace Kelly (Paleis Het Loo)
Grace Kelly (Paleis Het Loo)Bij Paleis Het Loo…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: