Huygens-tentoonstelling in Grote Kerk in Den Haag

Constantijn en Christiaan Huygens in de Grote Kerk in Den Haag © Michiel Jansz. van Mierevelt – Huygensmuseum Hofwijck en Caspar Netscher (ca. 1671) – Haags Historisch Museum

Sinds deze week is in de Grote Kerk in Den Haag een bijzondere tentoonstelling te zien onder de titel Constantijn & Christiaan Huygens – Een Gouden Erfenis. Het absolute topstuk van de tentoonstelling is een replica van de Oranjezaal uit Huis Ten Bosch.

Dankzij een geraffineerde propagandacampagne werd Constantijns prins Willem III koning van Engeland – © Pamflet (1688) – Koninklijke Bibliotheek Den Haag


De tentoonstelling is woensdag geopend door koningin Beatrix. Het was haar laatste publieke optreden voor de troonswisseling. De koningin werd bij de opening geassisteerd door twee als Constantijn en Christiaan Huygens verklede acteurs. Gezamenlijk openden ze de deur die toegang geeft tot de replica van de Oranjezaal.

Hoogepunt van de Gouden Eeuw

Het is voor het eerst dat er een waarheidsgetrouwe replica van de zaal is gemaakt. De zaal wordt gezien als één van de hoogtepunten van de Gouden Eeuw en is maar zelden toegankelijk voor het publiek omdat hij zich in het woonhuis van koningin Beatrix bevindt.

- advertentie -

Halverwege de zeventiende eeuw werd in opdracht van stadhouder prins Frederik Hendrik en zijn vrouw Amalia van Solms het zomerverblijf Huis ten Bosch gebouwd. Nog voordat het woonpaleis klaar was, stierf de prins. Amalia besloot de centrale hal van het gebouw daarop te decoreren als eerbetoon aan haar net overleden echtgenoot.

Aan de totstandkoming van de zaal werkten onder meer belangrijke kunstenaars als Caesar van Everdingen, Salomon de Bray, Jan Lievens, Jacob Jordaens en Gerard van Honthorst mee.

Oranjezaal Huis Ten Bosch – Foto: Margareta Svensson (Stichting Huygens Tentoonstelling)

Trompe l’oeil

Dat de zaal te zien is in een tentoonstelling over Constantijn en Christiaan Huygens is volgens de samenstellers niet verwonderlijk:

Constantijn was bijna vijfentwintig jaar secretaris van Frederik Hendrik. Als kunstkenner en vertrouweling van het stadhouderlijk paar werd hij nauw betrokken bij de decoratie van de Oranjezaal. Daarnaast onderhield hij het contact met de schilders en regelde de betalingen.

De inrichting van de Oranjezaal werd geleid door Jacob van Kampen en hij werkte daarbij dus nauw samen met Constantijn Huygens. Samen schreven ze bijvoorbeeld een rouwtekst voor op de koepel en ze ontwikkelden gezamenlijk een lichtplan om het zogenaamde trompe l’oeil (bedrieglijke echt) effect te perfectioneren.

De schilderijen uit de zeventiende-eeuwse Oranjezaal zijn voor de tentoonstelling op enorme doeken geprint en vervolgens op een houten constructie bevestigd. Om het zogenaamde bedrieglijk effect te creëren zijn verschillende doeken met goudverf bewerkt.

slinger in de Grote Kerk in Den Haag – © Wilmar Dik

Toverlantaarn en knikkerbaan

De Oranjezaal is echter niet het enige stuk dat in de tentoonstelling is te bewonderen. Zo is er bijvoorbeeld ook aandacht voor de Laterna Magica, de Toverlantaarn waarmee afbeeldingen geprojecteerd kunnen worden. Christiaan Huygens vond dit apparaat in de zeventiende eeuw uit. De samenstellers van de tentoonstelling:

Christiaan schaamde zich ervoor, maar wij hebben er profijt van: het is de voorloper van onze fotocamera, videocamera en beamer.

Verder zijn in de Grote Kerk ook een knikkerbaan en een slinger te vinden. Deze zijn speciaal door gastconservator Vincent Icke gemaakt om zichtbaar te maken hoe het Principe van Huygens over de voortplanting van licht werkt.

Met een slingerexperiment ervaart de bezoeker wat de theorie achter de ‘wangetjes’ (de cycloïden) van Christiaan is: hoe kan het dat de slingertijd altijd hetzelfde is, hoever je het gewicht ook heen en weer zwaait?

De tentoonstelling Constantijn & Christiaan Huygens – Een Gouden Erfenis is te zien tot en met 28 augustus 2013.

Gerelateerde boeken:

[caption id="attachment_22196" align="alignnone" width="560"]Koningskroon - Foto: Koninklijk Huis Na de inhuldiging van…

Dit atikel is afkomstig van online geschiedenismagazine www.historiek.net

Meer van dit soort berichten? Like ons dan!

Gelijk naar geschiedenisboeken over:
Ook adverteren op Historiek?
Goede keus! Klik hier