Magisch Egypte in Rijksmuseum van Oudheden

Egyptische Magie – Foto: RMO
In het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden is de komende maanden een tentoonstelling te zien over de magische wereld van de oude Egyptenaren.

Voor de oude Egyptenaren was magie niet iets bijzonders. Het was iets van alle dag. De Egyptenaren geloofden dan ook dat de goden leven en dood in handen hadden en dat alleen met magie invloed uitgeoefend kon worden op de beslissingen van deze hogere machten. Magie werd daarnaast als verklaring gezien voor de wonderen van de natuur, zoals een indrukwekkende zonsverduisteringen. Ook ‘gewonere verschijnselen’, zoals het groeien van gewassen en het stijgen en dalen van het water in de Nijl werd echter toegeschreven aan de magie.



- advertentie -

Foto: RMO

Magie was niet iets wat alleen in tempels werd beoefend. Ook aan het hof, thuis bij de gewone Egyptenaren en op het platteland werd aan magie en toverij gedaan.

Het RMO besteedt in de tentoonstelling Egyptische Magie aandacht aan de geschiedenis van al deze rituelen, bezweringen en toverkunsten. Het museum toont driehonderd objecten uit de tijd van de farao’s, afkomstig uit de Egyptische collecties van onder meer het RMO zelf, het British Museum en het Louvre.

Te zien zijn onder meer manshoge beelden van priesters en goden, bezwerende en kwaadafwerende formules op papyrus, tovergerei en amuletten die aantonen hoe zeer magie in het oude Egypte vervlochten was met het leven alledag. Daarnaast wordt in de tentoonstelling uitgebreid aandacht besteed aan het voortbestaan van de Egyptische magie in latere culturen en religies.

Blikvangers van de tentoonstelling zijn onder meer imposante beelden van de leeuwinnengodin Sachmet en van priester Chaemwas uit het British Museum. Chaemwas was een zoon van farao Rames II. De prins stond bekend als één van de grootste tovenaars van Egypte. Na zijn dood werden er nog vele jaren allerlei sprookjes over hem verteld.

Ook opvallend is de vijf meter lange ‘Leiden‐Londen‐papyrus’. Het is voor het eerst dat dit papyrus in zijn geheel te bewonderen is. De twee helften van dit toverboek bevatten 98 spreuken en recepten en zijn al ruim honderdtachtig jaar van elkaar gescheiden. Het boek was ooit eigendom van de Zweedse consul in Egypte maar deze liet het werk doormidden knippen. In 1828 verkocht hij een helft aan het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Het andere helft ging naar het British Museum in Londen.

Toverstaf in de vorm van een slang, brons, Late Tijd (712-332 v.Chr.), collectie Musée du Louvre

Dodenboek van Nesnacht, papyrus, Griekse Tijd (332-31 v.Chr.), collectie Rijksmuseum van Oudheden

Beeld van priester Chaemwas, zoon van farao Ramses II, kwartsiet, 19de Dynastie (1260 v.Chr.), collectie British Museum

Magisch mes, gemaakt van een nijlpaardtand, collectie British Museum

Ketting van Horus-oog amuletten en een nijlpaardgodin, halfedelstenen en goud, 1550-1070 v.Chr., collectie Rijksmuseum van Oudheden

Amulet in de vorm van een papyruszuil met bloem, groene veldspaat, Nieuwe Rijk (1400-1200 v.Chr.), collectie: Rijksmuseum van Oudheden

Magiërs uit het oude Egypte hadden vaak een toverstaf bij zich om hun spreuken extra kracht mee bij te zetten. Vaak hadden deze toverstaven de vorm van een slang. Het RMO toont de komende maanden zo’n toverstaf. Deze dateert uit de Late Periode (712-332 v.Chr.) en is afkomstig uit het Louvre. Veel Egyptische tovenaars waren ook slangenbezweerder. In de Bijbel wordt verteld dat Egyptische wijzen en tovenaars hun staf in een levende slang kunnen veranderen.

De tentoonstelling Egyptische Magie loopt van 16 oktober tot en met 13 maart 2011. Een boek bij de tentoonstelling is vorige week uitgebracht bij uitgeverij Walburg Pers.

NOS-video over de tentoonstelling

Dit atikel is afkomstig van online geschiedenismagazine www.historiek.net

Meer van dit soort berichten? Like ons dan!

Gelijk naar geschiedenisboeken over:
Ook adverteren op Historiek?
Goede keus! Klik hier