De Rijksuniversiteit Groningen is eind maart gestart met een initiatief om gesproken varianten van het Nedersaksisch op grote schaal vast te leggen. Via het platform proaten.nl kunnen sprekers van onder meer het Drents, Gronings, Stellingwerfs, Twents, Veluws en Achterhoeks hun stem ‘doneren’.
Het project staat onder leiding van taalkundige Martijn Wieling, bijzonder hoogleraar Nedersaksische/Groningse Taal en Cultuur. Deelnemers kunnen vanuit huis achter de computer of via hun telefoon of tablet meedoen en hun stem doneren, door een of meerdere zinnen voor te lezen. Zo hopen de onderzoekers op grote schaal uitgesproken zinnen in de verschillende Nedersaksische varianten te verzamelen.
Doel is om spraaktechnologie te gaan ontwikkelen voor de verschillende varianten van het Nedersaksisch. Automatische spraakherkenning kan bijvoorbeeld gebruikt worden om live ondertiteling te genereren of om gesproken Nedersaksisch automatisch naar het Nederlands te vertalen. En een tekst-naar-spraaksysteem kan gebruikt worden om een tekst in verschillende varianten voor te laten lezen. Martijn Wieling:
Het zou heel waardevol zijn als goede spraaktechnologie bijvoorbeeld in de zorg kan worden ingezet. Niet iedere verzorgende weet immers wat een spreker van het Gronings bedoelt met ‘ik heb zo’n pien in mien pokkel’.
Historisch gezien behoort het Nedersaksisch tot de oudste taalvarianten in Nederland en Noord-Duitsland. Het gaat niet om één uniforme taal, maar om een groep verwante dialecten die eeuwenlang een belangrijke rol speelden in het dagelijks leven en regionale communicatie. Met de opkomst van het Standaardnederlands en veranderende maatschappelijke omstandigheden nam het gebruik in de twintigste eeuw af, al bleef het in veel gebieden levend. In 2018 werd het Nedersaksisch in Nederland erkend als regionale taal.
Het initiatief wordt gefinancierd door de provincies Groningen, Drenthe, Friesland, Overijssel en Gelderland en loopt in eerste instantie enkele maanden.
Er als de kippen bij zijn – Herkomst en betekenis
Jobstijding – Betekenis van de Bijbelse uitdrukking
Een wet van Meden en Perzen
Lejzer Zamenhof – Uitvinder Esperanto
