Lijst van Nederlandse Nobelprijswinnaars

Nederlandse winnaars van de Nobelprijs

Nederlandse Nobelprijswinnaars
Nederlandse Nobelprijswinnaars
De Nobelprijs, een jaarlijkse prijs werd in 1895 ingesteld, in het testament van de Zweedse chemicus Alfred Nobel. Zes jaar na zijn dood werd de prijs voor het eerst uitgereikt. De prijs is bedoeld om wetenschappers te belonen die bijzondere prestaties hebben geleverd op het gebied van de natuurkunde, scheikunde en fysiologie of geneeskunde. Daarnaast is er een Nobelprijs voor de Literatuur en een Nobelprijs voor de Vrede. Welke Nederlanders wonnen een Nobelprijs? Een overzicht.

Al tijdens de eerste uitreiking in 1901 was er een Nederlandse winnaar. Jacobus van ’t Hoff won toen de Nobelprijs voor Scheikunde. Een jaar later viel er opnieuw een Nederlander in de prijzen. Hendrik Lorentz en Pieter Zeeman sleepten toen de Nobelprijs voor de natuurkunde in de wacht. In de afgelopen 116 jaar waren er in totaal twintig Nederlandse winnaars. Bekijk hieronder welke.

Boek: Geniale Geesten – 110 jaar nobelprijzen

JaarWinnaar(s)PrijsReden
1901Jacobus Henricus van ‘t HoffScheikunde“Voor zijn ontdekking van de wetten van chemische evenwichten en osmotische waarde in oplossingen.”
1902Hendrik Antoon Lorentz & Pieter ZeemanNatuurkunde“Voor ontdekking en de theoretische verklaring van het Zeemaneffect.”
1910Johannes Diderik van der WaalsNatuurkunde“Voor zijn verrichtingen op het gebied van de toestandsvergelijking van gassen en vloeistoffen.”
1911Tobias AsserVredeMede-initiatiefnemer en voorzitter van de Haagse Vredesconferenties in 1899 en in 1907.
1913Heike Kamerlingh OnnesNatuurkunde“Voor zijn onderzoek naar de eigenschappen van materie bij lage temperaturen, die onder andere tot de productie van vloeibaar helium heeft geleid.”
1924Willem EinthovenFysiologie of Geneeskunde“Voor de ontdekking van het mechanisme van het elektrocardiogram.”
1929Christiaan EijkmanFysiologie of Geneeskunde“Voor de ontdekking van diverse vitamines.” (met Frederick Gowland Hopkins)
1936Peter DebyeScheikunde“Voor zijn verdiensten op het gebied van de moleculaire structuur door onderzoek naar dipoolmomenten en de diffractie van röntgenstralen en elektronen in gassen.”
1953Frits ZernikeNatuurkunde“Voor zijn demonstratie van de fasecontrastmethode, en met name voor zijn uitvinding van de fasecontrastmicroscoop.”
1954Gerrit Jan van Heuven GoedhartVredeDe prijs ging naar het Bureau van de VN-organisatie Hoge Commissaris voor de vluchtelingen. Als eerste commissaris van de club nam Heuven Goedhart de prijs in ontvangst.
1969Jan TinbergenEconomieVoor zijn macro-economisch onderzoek. (Met Ragnar Frisch)
1973Niko TinbergenFysiologie of Geneeskunde“Voor het onderzoek naar het gedrag van sociale dieren, in het bijzonder de verklaring van de “danstaal” van bijen en hoe jonge vogels gefixeerd raken op hun moeder.” (met Karl von Frisch & Konrad Lorenz)
1975Tjalling KoopmansEconomie“Voor zijn theoretische werk over het optimale gebruik van natuurlijke hulpbronnen.” (met Leonid Kantorovitsj)
1981Nico BloembergenNatuurkunde“Voor hun bijdrage aan de ontwikkeling van de laserspectroscopie.” (met Arthur Leonard Schawlow & Kai Manne Börje Siegbahn)
1984Simon van der MeerNatuurkunde“Voor hun beslissende bijdragen aan het grote project dat leidde tot de ontdekking van de velddeeltjes (het W- en het Z-deeltje) die verantwoordelijk zijn voor het overbrengen van de zwakke kernkracht.” (met Carlo Rubbia)
1995Paul CrutzenScheikunde“Voor hun verrichtingen op het gebied van de atmosfeerchemie, in het bijzonder het ozongat.” (met Mario Jose Molina en Frank Sherwood Rowland)
1999Gerard ‘t Hooft & Martinus VeltmanNatuurkunde“Voor het Algoritme van Renormalisatie binnen de kwantumveldentheorie.”
2010Andre GeimNatuurkunde“Voor baanbrekende experimenten met betrekking tot het tweedimensionale materiaal grafeen.” (met Konstantin Novoselov)
2016Ben FeringaScheikunde“Voor het ontwerp en de synthese van moleculaire machines.” (met Jean-Pierre Sauvage en Fraser Stoddart)

Recente artikelen over de Nobelprijs
Gerelateerd: Alfred Nobel (1833-1896) – Uitvinder van het dynamiet
Ook interessant: Lijst van uitvindingen
Boek: Geniale Geesten – 110 jaar nobelprijzen

Video: Prof. Zerinike, winnaar van de Nobelprijswinnaar voor natuurkunde (1953)