Rijksmuseum Huis van het Boek in Den Haag heeft de hand weten te leggen op een zeldzaam negentiende-eeuws boek van de antislavernij-beweging. Het gaat om The Little Abolitionist, een uitgave uit circa 1841 van de Londense uitgever Darton & Clark.
Van het boek zijn wereldwijd slechts drie exemplaren bekend. De andere twee bevinden zich in de Morgan Library in New York en in de bibliotheek van de University of California, Los Angeles. Beide exemplaren bevatten handgeschreven inscripties van vrouwelijke eigenaresses uit de negentiende eeuw. Vrouwen speelden in deze periode dan ook een belangrijke rol in de abolitionistische beweging.
Vanaf het einde van de achttiende eeuw probeerden tegenstanders van slavernij de publieke opinie steeds meer voor hun zaak te winnen. Dat begon bij de opvoeding. Specifiek voor jonge vrouwen werd lectuur ontwikkeld waarin morele en maatschappelijke kwesties werden verwerkt in toegankelijke verhalen. The Little Abolitionist is hier een vroeg voorbeeld van.
Het boekje is klein van formaat en uitgevoerd in goudkleurige zijden balzijn, wat het tot een relatief kostbaar object maakte. Door het handzame formaat kon het eenvoudig worden meegenomen, bijvoorbeeld in een tas of jaszak…
…als een dagelijks getuigenis van iemands morele overtuiging. Huis van het Boek
Progressieve jeugdliteratuur
De uitgave opent met het bekende beeld van een geketende, knielende tot slaaf gemaakte – een embleem dat in 1787 werd ontworpen door Josiah Wedgwood en uitgroeide tot een belangrijk symbool van de Britse abolitionistische beweging. Vervolgens bevat het boek vijf verhalen: The Little Abolitionist, The Wanderer’s Return, Master and Slave, Earth and Her Children en The Fakeham Ghost.
Uitgever Darton & Clark, gevestigd aan Holborn Hill in Londen, stond in de eerste helft van de negentiende eeuw bekend om zijn progressieve jeugdliteratuur.
De firma durfde maatschappelijke kwesties aan te kaarten en wist morele boodschappen te verpakken in aantrekkelijke, soms ronduit luxueuze boekjes.
Met de verwerving van dit boek wil het museum laten zien hoe het boek als medium werd ingezet in humanitaire bewegingen en daarnaast aandacht vestigen op de rol die jonge vrouwen speelden binnen de abolitionistische beweging. Hoeveel het museum voor het boekje heeft betaald is niet bekendgemaakt. Na de aankoop is het werkje gerestaureerd.
De negerhut van Oom Tom – een invloedrijk boek over slavernij
Eeuwenlang het kleinste boek ter wereld (1673)
John Brown – Een fanatieke Amerikaanse abolitionist
Europa’s andere slavernijverleden
Het slavernijverleden van het Mauritshuis