De negerhut van Oom Tom – Harriet Beecher Stowe

Uncle Tom’s Cabin or Life among the Lowly – Harriet Beecher Stowe

Op 20 maart 1852 verscheen het boek Uncle Tom’s Cabin or Life among the Lowly van Harriet Beecher Stowe. In Nederland werd dit belangrijke werk later uitgegeven als De Negerhut en als De negerhut van Oom Tom. Het boek neemt een bijzondere plaats in de (Amerikaanse) literatuurgeschiedenis in.

Harriet Beecher Stowe rond 1852
Harriet Beecher Stowe rond 1852
De negerhut van Oom Tom sloeg in als een bom en was een regelrechte hit. Een jaar na verschijning waren er al meer dan 300.000 exemplaren van het boek verschenen in Amerika en ook waren er al verschillende vertalingen op de markt gebracht. Niet geheel verwonderlijk want in deze periode werd in Amerika, maar ook daarbuiten, steeds feller gediscussieerd over de (on)wenselijkheid van slavernij.

Voordat het boek het levenslicht zag, had Harriet Beecher Stowe het verhaal als feuilleton gepubliceerd in een bekend anti-slavernijblad, de National Era. Omdat het verhaal lezers enorm bleek te beroeren, besloot John P. Jewett het verhaal in boekvorm uit te brengen.

Identificatie

In het beroemde boek staat het verhaal van Tom centraal, een ‘negerslaaf’ die in het zuiden van Amerika moet proberen te overleven en te maken krijgt met allerlei gruwelen die verbonden zijn aan het slavernijsysteem. Aanvankelijk heeft hij het relatief goed. Maar als zijn meester hem vanwege geldgebrek verkoopt aan een andere slavenhouder, breekt een dramatische periode voor Tom aan.

- advertentie -

Het boek was een duidelijke aanklacht tegen de slavernij. Harriet Beecher Stowe vond het gruwelijk dat slaven niet als mens, maar als object werden beschouwd en behandeld. Via haar verhaal wilde ze een groot publiek laten zien dat slaven echte mensen waren, met herkenbare menselijk gevoelens. De lezers konden zich zo – veelal voor het eerst – identificeren met de slaven. Harriet Beecher Stowe erkende wel dat er goede slavenhouders waren, die slaven ‘christelijk’ behandelden, maar als een slaaf pech had, belandde hij bij slechte meesters. Hele families werden dan soms uit elkaar gerukt, terwijl de slaven extreem zwaar werk moesten verrichten en geregeld werden mishandeld.

De negerhut van Oom Tom - Harriet Beecher Stowe
De negerhut van Oom Tom – Harriet Beecher Stowe
Harriet Beecher Stowe, dochter van een evangelische predikant, was enkele jaren eerder door haar zus aangespoord…

“iets te schrijven waardoor deze hele natie gaat voelen wat voor een vervloekt ding slavernij is.”

De schrijfster beloofde haar kinderen inderdaad zo’n verhaal te schrijven. En ze slaagde in haar missie. De negerhut van Oom Tom werd al snel een standaardwerk van de abolitionistische beweging en bereikte een enorm publiek. Toen de Amerikaanse president Abraham Lincoln de schrijfster eens ontmoette zou hij gezegd hebben:

“Dus u bent de kleine vrouw die die grote oorlog veroorzaakt heeft.”

De president doelde daarmee op de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865), de oorlog waarin het zuiden en noorden van Amerika elkaar bestreden en de inzet onder meer de (afschaffing van de) slavernij was geweest.

Nederland

Afbeelding uit een oude uitgave van het boek
Afbeelding uit een oude uitgave van het boek
In 1853, hetzelfde jaar dat het boek in Amerika verscheen, kwam er al een Nederlandse vertaling op de markt. Ook hier maakte het boek de tongen los. Er verschenen recensies waarin niet alleen het boek werd besproken maar ook aandacht werd gevraagd voor het lot van Nederlandse slaven en er werden zelfs Kamervragen gesteld.

Drie jaar na verschijning bracht het Nederlandse liberale Kamerlid Wolter Robert baron van Hoëvell zijn boek Slaven en vrijen onder de Nederlandsche wet uit. Hierin ageerde de politicus onder meer tegen de slavernij in Suriname en stelde hij dat slavernij niet thuishoorde in een land dat beweerde christelijk te zijn. Deze uitgave blies de discussie in ons land nieuw leven in.

- advertentie -

Het zou echter nog tot 1863 duren voor in Nederland de Wet afschaffing slavernij werd aangenomen.

Lees ook: Slaven en vrijen – Wolter Robert van Hoëvell
…en: “Am I not a man and a brother?”
Boek: De hut van oom Tom

Radioreportage over ‘De negerhut van Oom Tom’ (BBC):

Bronnen

-De Slavernij – Carla Boos,2011 (p.186-187)
-Kroniek van de Mensheid – Elsevier, 1986 (p.807)

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

1001 vrouwen in de 20ste eeuw - Els Kloek Napoleon - De man achter de mythe (Adam Zamoyski) De rechtvaardigen - Hoe een Nederlandse consul duizenden Joden redde (Jan Brokken) Reconquista - Miquel Bulnes Leonardo da Vinci - Sprekende gezichten De bokser - 
Het leven van Max Moszkowicz (Biografie) 80 jaar oorlog - Gijs van der Ham / NTR Het goede leven - Annegreet van Bergen Hitlers Derde Rijk in 100 voorwerpen - Roger Moorhouse De Zonnekoning - Glorie en schaduw van Lodewijk XIV (Johan Op de Beeck)
Gelijk naar geschiedenisboeken over: