Bij opgravingen op het terrein van een toekomstige woonwijk in Valkenburg (Zuid-Holland) zijn resten van vier kalkovens blootgelegd. Drie daarvan zijn volgens de onderzoekers uitzonderlijk goed bewaard gebleven. De kalkovens dateren vermoedelijk uit het begin van de zeventiende eeuw.
Tijdens eerder onderzoek op het terrein werden al resten van een pannenbakkerij gevonden. En ook is nu duidelijk geworden dat er maar liefst vier kalkovens moeten hebben gestaan. De funderingen zijn, ondanks latere bebouwing en sloopactiviteiten, volgens de onderzoekers in goede staat bewaard gebleven. Alleen van de vierde oven resteert nog puin in de bodem.
Met een doorsnede van 9 tot 12 meter waren de ovens behoorlijk groot. De funderingen zijn ruim een meter dik en vertonen duidelijke sporen van stookgaten en bakstenen goten waarin gebluste kalk werd opgevangen. Een deel van de vloer is door hitte verglaasd, wat er volgens de onderzoekers op wijst dat ze de oven langdurig is gebruik. Naast de ovens zijn ook sporen gevonden van een bijgebouw dat mogelijk dienstdeed als blushuis.
Robuust
Volgens de onderzoekers maakte het terrein in de zeventiende eeuw deel uit van een industriële zone, op veilige afstand van het dorp Valkenburg. Twee ovens bleven zouden zeker drie eeuwen in gebruik zijn geweest, tot in de negentiende eeuw, zonder dat grote reparaties moesten worden uitgevoerd, wat wijst op een tamelijk robuuste constructie.
Kalkovens waren bestemd voor de productie van gebluste kalk, een essentieel bindmiddel in de bouw. De ovens werkten op basis van verbranding van schelpen, die via de Rijn en de nabijgelegen zee aangevoerd werden door schelpenvissers. De ambachtelijke nijverheid speelde lange tijd een belangrijke rol in de regio Katwijk. In de vorige eeuw zijn vrijwel alle karakteristieke kalkovens verdwenen. In Zuid-Holland resteert nog slechts één exemplaar: een 23 meter hoge oven in Katwijk, die tot 1971 in gebruik was en inmiddels een beschermde status heeft.
Archeologisch jargon: goropiseren
De Nazca-cultuur en de mysterieuze Nazca-lijnen
Byblos in het Neolithicum
Hunebedden in Nederland – Prehistorische grafkamers
