Week van de koloniale geschiedenis

Actie voor gedenkteken bij galgenveld Amsterdam

Afgelopen vrijdagmiddag lanceerde maandblad Ons Amsterdam aan de voet van de ‘Shelltoren’ (met de onthulling van een ‘voorlopig monument’) een actie voor een gedenkteken voor het stedelijk galgenveld dat hier dichtbij van 1360 tot 1795 te vinden was. En voor de ongeveer 1000 wetsovertreders die er hun laatste plek kwamen.

Hier werden van 1360 tot 1795 op de Dam en later ook de Nieuwmarkt terechtgestelden postuum te pronk gesteld, totdat zij waren

‘verteerd door de lucht en de vogelen des velds’

Tekening van Elsje Christiaens gemaakt door Rembrandt van Rijn.
Tekening van Elsje Christiaens gemaakt door Rembrandt van Rijn.
Dit als waarschuwing aan potentiële wetsovertreders, maar ook als extra straf: het ontzeggen van een echt gaf gold als maximaal onterend. Ons Amsterdam vindt die eeuwige vergetelheid ten onrechte.

“Omdat velen van hen door nood gedwongen tot hun daad kwamen, of omdat ze veroordeeld werden voor opstandigheid of homoseksualiteit: zaken die wij op zich niet meer al misdrijf zien. En voor de overigen geldt: we hoeven ze bepaald niet te bewonderen, maar we hoeven evenmin te doen alsof ze nooit bestaan hebben. Sterker nog: in het kade van onze immigratiegeschiedenis en criminaliteitsgeschiedenis zijn hun levensverhalen relevanter dan ooit!”

Arme Elsje

De bekendste ‘bewoonster’ van het galgenveld is het 18-jarige Deense (werkloze) dienstmeisje Elsje Christiaens, die op 3 mei 1664 terecht werd gesteld. Dat komt doordat Rembrandt haar in 1664 op het galgenveld tekende, historica Isa van Eeghen in 1969 in de gerechtelijke archieven ontdekte wie het getekende meisje was, en Geert Mak haar tragische verhaal verwerkte in zijn mega-bestseller Een kleine geschiedenis van Amsterdam.

- advertentie -

Campagne

Wat het magazine betreft illustreert het galgenveld de verandering van ons denken over recht, en is het een belangrijk onderdeel van de stadsgeschiedenis en zeker de historie van Amsterdam Noord.

Vrijdag is daarom een campagne gestart voor een bescheiden gedenkteken ter plekke. Iedereen kan daaraan sympathie betuigen door een mailtje te sturen aan redactie@onsamsterdam.nl met de tekst ‘Ja, ook ik pleit voor een gedenkteken voor Elsje C. en al die anderen die eindigden op het Amsterdamse galgenveld’. Bij voldoende steun gaat het magazine werken aan het uitvoeren van de plannen.

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

1001 vrouwen in de 20ste eeuw - Els Kloek Napoleon - De man achter de mythe (Adam Zamoyski) De rechtvaardigen - Hoe een Nederlandse consul duizenden Joden redde (Jan Brokken) Reconquista - Miquel Bulnes Leonardo da Vinci - Sprekende gezichten De bokser - 
Het leven van Max Moszkowicz (Biografie) 80 jaar oorlog - Gijs van der Ham / NTR Het goede leven - Annegreet van Bergen Hitlers Derde Rijk in 100 voorwerpen - Roger Moorhouse De Zonnekoning - Glorie en schaduw van Lodewijk XIV (Johan Op de Beeck)
Gelijk naar geschiedenisboeken over: