Films en seriesFilms en series

De bevrijding van Groningen (april 1945)

De stad Groningen liep tijdens de Tweede Wereldoorlog nauwelijks oorlogsschade op. Tot april 1945. Zo’n zevenduizend Duitsers besloten zich toen te verschansen in de stad. Ze boden er hevig weerstand tegen de oprukkende Canadezen.

Canadese soldaten in Groningen. Paterswoldseweg, zicht op Niemeyerfabriek
Canadese soldaten in Groningen. Paterswoldseweg, zicht op Niemeyerfabriek (Publiek Domein – wiki)
Van 13 tot 16 april werd er hevig in de stad gevochten door zo’n veertienduizend Canadezen. Ze namen het op tegen ongeveer zevenduizend Duitsers, een samenraapsel van onder meer parachutisten, luchtmachtsoldaten, SS’ers, soldaten van de Kriegsmarine en leden van de Hitlerjugend. De Canadezen namen als eerst het oosten van de stad onder vuur, om zo te voorkomen dat de Duitsers zich konden terugtrekken naar Delfzijl. De oprukkende Canadezen kregen te maken met een groot aantal sluipschutters waardoor de stad voor een groot deel huis voor huis veroverd moest worden. Ook ondergrondse leden van de Binnenlandse Strijdkrachten namen deel aan de bevrijding van de stad.

Door de hevige beschietingen braken tijdens de Slag om Groningen een groot aantal branden uit. Aanzienlijke delen van de Grote Markt, Waagstraat, Guldenstraat en de Oude Ebbingestraat gingen in vlammen op.

Op 16 april 1945 gaven de Duitsers zich uiteindelijk over. Bij de slag waren zo’n 130 Duitse en ruim 40 Canadese soldaten om het leven gekomen. Daarnaast sneuvelden er 106 burgers.

- advertentie -
Loopgravenlinies in het Stadspark in Groningen
Loopgravenlinies in het Stadspark in Groningen (Publiek Domein – wiki)

Voor het aanzien van de stad hadden de gevechten grote gevolgen. In totaal werden ongeveer 270 gebouwen verwoest of beschadigd. De stadsbestuurders besloten niet tot herstel over te gaan, maar plannen voor nieuwbouw te laten maken. De Grote Markt werd een onduidelijker afgebakend plein doordat aan de westkant twee straten waren verdwenen en de noordwand werd doorbroken door twee brede toegangswegen. In de oude situatie was sprake geweest van een aaneengesloten huizenwand met twee smalle toegangen.

Ook interessant: De Nederlandse Bevrijdingsoorlog
Boek: Groningen 40-45

De bevrijding van Groningen:

Bevrijding Groningen – Toen en Nu


Archiefstukken:

Meer tips ➱

Verder speuren:

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister