Week van de koloniale geschiedenis
Dark
Light

Ergens een slaatje uit slaan – Herkomst en betekenis

1 minuut leestijd
Kropsla. Lekker, maar je gaat er niet op slaan
Kropsla. Lekker, maar je gaat er niet op slaan (CC0 - Pixabay - moerschy)

Wie ergens een slaatje uit slaat, weet ergens van te profiteren. Het kan bijvoorbeeld gaan om een aankoop die onder zeer gunstige omstandigheden tot stand is gekomen. Geregeld gaat het ook om profijt dat ten koste van een ander wordt getrokken. Soms is dan ook sprake van wat egoïstisch gedrag.

Waar deze uitdrukking precies vandaan komt is niet helemaal duidelijk. Vaak wordt verweken naar het ‘slaatje’ als bijgerecht. Zo’n slaatje was aantrekkelijk als extraatje bij de hoofdmaaltijd en kwam zo in een algemene zin ook voor ‘iets voordeligs’ te staan. Het blijft echter onduidelijk waarom men dan spreekt van ‘slaan’. Een smakelijk slaatje eet je immers op en je gaat er niet met de vlakke hand op slaan. De tafelgenoten zouden daar in ieder geval vreemd van opkijken…

Ook is wel gesuggereerd dat ‘slaatje’ is afgeleid van het werkwoord ‘slaan’. Op die manier zou men ook op vergelijkbare uitdrukkingen als ‘hij slaat zijn slaatje’ of ‘zijn slagje slaan’ zijn gekomen.

Genootschap OnzeTaal verwijst net als de oude taalkundige F.A. Stoett tot slot nog op een andere mogelijke verklaring. Het ‘slaatje’ zou dan verwijzen naar een plukje pruimtabak, omdat de bladeren van de tabak enigszins deden denken aan slablaadjes. Liefhebbers waren vroeger uiteraard tevreden als ze goede pruimtabak wisten te bemachtigen en zo zou dit ‘slaatje’ ook een synoniem zijn geworden voor ‘iets prettigs’.

Bronnen

-Nederlandse spreekwoorden spreuken en zegswijzen – K. ter Laan
-https://www.dbnl.org/tekst/stoe002nede01_01/stoe002nede01_01_2143.php?q=slaatje#hl1
-https://onzetaal.nl/taalloket/ergens-een-slaatje-uit-slaan

Historiek is een onafhankelijk online geschiedenismagazine voor een breed publiek. We willen geschiedenis en actualiteit met elkaar verbinden en geschiedenisverhalen gratis toegankelijk maken. Meer informatie

Lezers maken Historiek mede mogelijk. Ons steunen kan op verschillende manieren. Lees hier meer.

Gratis nieuwsbrief

Meld u aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief

48.278 actieve abonnees

"Donateurs ondersteunen ons project en dragen direct bij aan de uitbreiding van ons archief."

Meer informatie

Volg ons: