Week van de koloniale geschiedenis

Jonassen – Herkomst van het woord

Kinderen vinden het nog wel eens leuk om te jonassen, maar ook voetbaltrainers zijn nog wel eens de pisang als ze bijvoorbeeld met hun team kampioen zijn geworden. Ze worden dan door uitbundige volwassenen horizontaal vastgepakt en vervolgens omhoog gegooid. Waarom noemen we dit ‘jonassen’?

De herkomst van deze zegswijze is afkomstig uit de bijbel. Het woord jonassen verwijst namelijk naar de profeet Jona die op een dag door een aantal zeelieden overboord werd gegooid.

Waarom Jona gejonast werd

God had de profeet enige tijd daarvoor opdracht gegeven naar de stad Nineve te reizen om de bevolking te waarschuwen voor al het onrecht dat daar plaatsvond. Jona zag dat echter niet zitten en besloot op een boot naar Tarsis te stappen. Omdat Jona de opdracht van God genegeerd had zond deze echter een grote storm op het schip af. Na enige tijd werpen de zeelieden het lot, om te achterhalen wiens schuld het was dat ze in zo’n heftige storm zijn terechtgekomen. Het lot viel toen op Jona. Die vertelde vervolgens dat hij was weggevlucht voor God en dat de storm zou gaan liggen als men hem in zee gooide. Aanvankelijk weigerden de zeelieden dit, maar toen de storm maar door bleef razen besloot men Jona uiteindelijk toch overboord te gooien. Hij werd dus gejonast.

De profeet Jona wordt overboord gegooid (Publiek Domein - wiki)
De profeet Jona wordt overboord gegooid (Publiek Domein – wiki)

De profeet verdronk overigens niet. Hij werd volgens het verhaal opgeslokt door een grote vis en na drie dagen weer uitgespuugd.

‘Walvisch’

Tijdens het oud-Hollandse jonassen werd vroeger vaak het volgende wijsje gezongen:

“Jonas die in den walvisch zat, van één, van twee, van drie.”

Bij drie werd de (on)gelukkige vervolgens omhoog geworpen. Vaak werd bij dit spel vroeger ook een laken of een kleed gebruikt.

Ook interessant: Top 100 Bijbelse uitdrukkingen, gezegden en woorden
Boekenrubriek: Taalgeschiedenis

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister

De klassieke wereld in 52 ontdekkingen - Leonard RutgersDe jodenvervolging in foto'sDe keuze - Leven in vrijheidDe Bourgondiërs - Bart Van LooDe geschiedenis van Nederland in 100 oude kaarten
Gelijk naar geschiedenisboeken over: