Dirk van Miert, directeur van het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis en Cultuur, is benoemd tot bijzonder hoogleraar Kennisgeschiedenis vanuit Digitaal Perspectief aan de Universiteit Utrecht.
Van Miert vergelijkt digitale onderzoeksmethoden met ruimtetelescopen: ze maken details zichtbaar die eerder onopgemerkt bleven. Door digitalisering kunnen onderzoekers sneller zoeken, maar vooral ook veel meer vinden. Zelfs ogenschijnlijk onbeduidende krabbels in de kantlijn van oude documenten kunnen via geavanceerde technieken tegenwoordig historische inzichten opleveren.
Het Huygens Instituut speelt een belangrijke rol bij deze digitaliseringsprojecten en noemt de digitale ontsluiting van het omvangrijke VOC-archief als voorbeeld. Dankzij dergelijke projecten komt er steeds meer informatie beschikbaar over groepen en perspectieven die in oudere geschiedschrijving vaak onderbelicht bleven..
Context
Ook de gevoelige dossiers uit het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR), waarin naoorlogse rechtszaken tegen vermeende collaborateurs zijn vastgelegd, worden momenteel stap voor stap digitaal toegankelijk gemaakt. Van Miert benadrukt dat bij dergelijke projecten, zeker voor nabestaanden en het grote publiek, context belangrijk is. “Daarom ontwikkelt het Huygens Instituut, deels met AI, software die context biedt: wat betekent dit woord, wie was deze persoon?”
De bijzonder hoogleraar:
Atelier van keramist Jan van der Vaart nu digitaal toegankelijk
Jan Wagenaar (1709-1773) beschreef historie ‘van het Volk, niet van de Vorst’
Prachtige hulp bij ontcijferen oude archiefstukken
Willem Frederik van Nassau-Dietz – Pechvogel
