In het Poolse stadje Ustka werd twee jaar lang gediscussieerd over de borsten van een zeemeermin

Ustka (voorheen Stolpmünde) is een badplaats in het noordwesten van Polen en voert sinds 1922 een schip en een zeemeermin met een vis in de hand als wapen. Het wapen geeft de belangrijkste bestaansbronnen, scheepvaart, visserij en toerisme, weer. Allemaal op zich niet zo bijzonder en toepasselijk voor de stad. De plaats ontwikkelde zich pas in de late negentiende eeuw en had lange tijd geen historische zegels of wapen. Eén detail in het wapen – de borsten van de zeemeermin – zorgden in het katholieke Polen voor best wat reuring.

In 2004 wilde het stadsbestuur het oude wapen, of beter de tekening van de negentiger jaren, vernieuwen en meer in lijn brengen met het historische wapen van 1922. Dat oude wapen was vrij natuurlijk weergegeven, zoals te zien in het plaatje uit de Koffie Hag-albums.¹ De gekroonde zeemeermin is behoorlijk ‘gender-neutraal’ weergegeven en zou net zo goed een zeemeerman kunnen zijn.

Na de oorlog werd het wapen wat aangepast. De oorspronkelijke driemaster werd een plezierjacht, de zee werd gestileerd, er kwam een net bij en ook twee signaalvlaggen werden toegevoegd. De zeemeermin heeft geen kroon meer en heeft twee goed gevormde borsten.²

In de jaren 1990 werd het wapen opnieuw vormgegeven, het jacht werd weer een driemaster, het net en de signaalvlaggen verdwenen en de kleuren werden aangepast. De meermin had nu wat kleinere borsten en een navel.⁴

Dit is dus het wapen wat aangepast moest worden in 2004, vanuit een heraldisch oogpunt zeker geen gek idee. Maar behalve de historische vormgeving vond ook een van de raadsleden, Dorota Paściak, dat de borsten van de zeemeermin wel erg klein en hangend waren weergegeven. Zij wilde wat duidelijke vormen in het nieuwe wapen zien. Hoewel de opmerking misschien niet eens heel serieus was bedoeld, werd het opeens een groot iets, zowel in de raad als in de lokale pers. De discussie duurde maar liefst twee jaar!⁵

De publieke opinie was verdeeld over de borsten. Een deel vond dat duidelijke borsten juist goed waren voor het toerisme, terwijl anderen (misschien terecht) spraken van een onzinnige en geldverslindende discussie. Er werd zelfs door een groepje gesuggereerd om de naam van de stad maar te veranderen in Biustka (biust is borst het Pools). En een andere groep wilde daarentegen juist de hele ‘ongepaste’ meermin van het wapen halen en een geheel ander wapen invoeren…^5,6 De discussie haalde niet alleen de plaatselijke pers: er werd zelfs over bericht in de China Daily.⁷

Maar uiteindelijk werd in 2006 een nieuw wapen aangenomen.⁸ Dit wapen is eigenlijk het wapen van 1922 in een strakkere versie. Heraldisch misschien nog steeds niet ideaal, maar beter dan de voorgaande versies. En de, nu weer gekroonde, zeemeermin heeft duidelijke volle borsten. De navel is wel opeens verdwenen… maar tot nu toe heeft dat geen nieuwe discussie opgeleverd.

Noten