De Waalsdorpervlakte, een bijzondere herdenkingsplaats

Op de Waalsdorpervlakte worden tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetter zeker 250 mensen geëxecuteerd. Vandaag de dag is de Waalsdorpervlakte een belangrijke herdenkingsplaats.

Herdenkingskruizen op de Waalsdorpervlakte, 1961 (CC-Anefo)

Herdenkingskruizen op de Waalsdorpervlakte, 1961 (CC-Anefo)

Ieder jaar op 4 mei wordt er door het Erepeloton Waalsdorp een herdenking gehouden op de Waalsdorpervlakte. Er is een Stille Tocht langs het monument, er worden bloemen en kransen gelegd en de Bourdonklok luidt.

Fusilladeplaats

De Duitsers gebruiken de vlakte in het duingebied Meijendel bij Den Haag tijdens de Tweede Wereldoorlog als fusilladeplaats. Er worden onder meer verzetsstrijders om het leven gebracht die eerder in een nabijgelegen gevangenis, het zogenaamde Oranjehotel, gevangen hebben gezeten. Hoeveel personen er gedurende de oorlogsjaren precies zijn geëxecuteerd is niet bekend. Geschat wordt dat dit er tussen de 250 en 280 zijn, waaronder vooral veel verzetsstrijders. Het merendeel komt uit het Oranjehotel.

Verschillende keren worden er meerdere personen tegelijk ter dood gebracht, als represaille voor acties van het verzet. Een van de bekendste massa-executies vindt plaats op 8 maart 1945. Vanwege een aanslag op SS-leider Hanns Albin Rauter worden op de Waalsdorpervlakte dan 28 mannen, waarvan 27 verzetsstrijders, gefusilleerd.

- advertentie -

Na de oorlog worden op de vlakte belangrijke collaborateurs – waaronder Anton Mussert, Hanns Albin Rauter, Anton van der Waals en Max Blokzijl – ter dood gebracht.

Monument

Op 3 mei 1946 richten een aantal oud-verzetsleden op de Waalsdorpervlakte vier houten fusilladekruisen op, ter herinnering aan de verzetsleden die tijdens de oorlog in het gebied om het leven zijn gebracht. Een dag later wordt er voor het eerst een dodenherdenking gehouden. Een stille tocht voorafgaand aan de herdenking vertrekt vanaf het Oranjehotel. Aan deze eerste dodenherdenking nemen al ongeveer 30.000 mensen deel. De herdenking is ook op de radio te volgen.

Eind jaren veertig wordt het monument uitgebreid. Er wordt een betonnen muurtje geplaatst. Op dit muurtje wordt de volgende tekst geplaatst:

‘Hier brachten vele landgenoten het offer van hun leven voor uw vrijheid. Betreed deze plaats met gepaste eerbied’.

De eerste herdenking, mei 1946 (Erepeloton Waalsdorp)

De eerste herdenking, mei 1946 (Erepeloton Waalsdorp)

In 1959 wordt vervolgens nog een klokkenstoel met Bourdonklok geplaatst. Bij de overdracht van de klok zegt burgemeester Kolfschoten van Den Haag:

“De Waalsdorpervlakte heeft met deze klok een stem gekregen die in haar bronzen klank over stad en landschap kan vermanen en aansporen, van geslacht tot geslacht, dat de vrijheid een broos en bedreigd bezit kan zijn, dat offers eist tot in de dood”.

Tijdens de jaarlijkse herdenking op 4 mei luidt de klok vanaf half acht. Duizenden belangstellenden trekken vervolgens langs het monument. De klok blijft luiden tot de laatste belangstellende langs het monument is gelopen.

De NOS zendt de indrukwekkende herdenking op de Waalsdorpervlakte tot en met 1986 uit. Sinds 1995 is de herdenking te zien bij RTL.

Boek: Breekbare dagen. 4 en 5 mei door de jaren heen
Lees ook: Symboliek van het Nationaal Monument op de Dam

Herdenking op de Waalsdorpervlakte in 1949

Herdenking op de Waalsdorpervlakte in 2013

Boek: Breekbare dagen. 4 en 5 mei door de jaren heen

Grafstenen op het Ereveld in Loenen (P.J.L. Laurens - cc)
https://www.youtube.com/watch?v=Fow4Q3Mwju8 Op het ereveld in Loenen zijn maandag op een bijzondere manier…
Centrale beeldengroep met de vier geboeide mannen - cc
Op 4 mei 1956 onthult koningin Juliana het Nationaal Monument op de…

- advertentie-


Historiek heeft een gratis mobiele app



Geschiedenis zoeken


Gerelateerde uitgaven:



Yuri Visser

About Yuri Visser

view all posts

Yuri Visser (1979) is de oprichter van Historiek. Vanuit Ermelo - waar hij samen met zijn partner en dochter van 4 woont - voert hij redactie over het platform (en de aanverwante projecten). Email: yurivisser@gmail.com | Twitter: yvisser



Download onze gratis app voor smartphone en tablet!

Historiek heeft een mobiele app, zowel beschikbaar voor Android als voor iPhone en iPad. Via de geschiedenis-app blijft u altijd op de hoogte van onze laatste berichten. Ook boekbesprekingen, blogs en onze historische achtergrondverhalen zijn via de app te lezen. Alle berichten die online staan, staan ook in de app. De geschiedenis-app wordt voortdurend uitgebreid en is natuurlijk helemaal gratis. Geschiedenis in de broekzak!

Download de app via de volgende links: