Archeologen hebben in Esch, een dorp in de Brabantse gemeente Boxtel, een boomstamkano van ongeveer 5.300 jaar oud opgegraven. Dat blijkt uit een recente C14-datering. De vondst behoort daarmee tot de oudste bekende vaartuigen die ooit in Nederland zijn ontdekt en is voor zover bekend de oudste kano uit Noord-Brabant.
De kano is al in juni 2024 ontdekt tijdens archeologisch onderzoek op een locatie waar woningbouw en nieuwe natuur worden ontwikkeld als onderdeel van een ecologische verbindingszone. Recent onderzoek bracht meer informatie aan het licht over de ouderdom van het vaartuig.
Vaartuig uit de steentijd
Ongeveer vijf millennia geleden vervulde de Essche Stroom al een belangrijke functie in het landschap. Mensen reisden erlangs, visten er en verzamelden voedsel. De gemeente Boxtel:
Met maar een klein beetje verbeeldingskracht kan, wie goed kijkt, zich voorstellen hoe iemand in de steentijd dagenlang werkte aan het uithollen van een boomstam. En dat met eenvoudige stenen werktuigen.
In Nederland worden niet vaak boomstamkano’s gevonden. Het bekendste en oudste exemplaar is de zogeheten Kano van Pesse die tussen 8040 en 7510 jaar voor Christus moet zijn gemaakt.
Conservering
Het exemplaar dat in Brabant is gevonden is na de opgraving overgebracht naar het Oertijdmuseum in Boxtel. Daar ligt het object momenteel in een tank met een conserveringsmiddel (PEG), dat de houtstructuur langzaam versterkt. Dit proces duurt naar verwachting ongeveer twee jaar. Na afloop van de conservering wordt de boomstamkano tentoongesteld in het museum, op korte afstand van de plek waar het vaartuig werd gevonden.
Op woensdag 22 april 2026 organiseert het Oertijdmuseum een open depotdag. Geïnteresseerden kunnen de kano dan al bekijken terwijl deze nog in de conserveringstank ligt. Ook worden er demonstraties gegeven zodat bezoekers een indruk krijgen van hoe dergelijke vaartuigen in de prehistorie werden gemaakt.
Kano van Pesse, het oudst bekende vaartuig ter wereld
Waar komen Nederlanders vandaan? Over de eerste bewoners van Nederland
Vorstengraf in Oss (700 v.Chr.) – En een bijzonder gekromd zwaard
Jagers-verzamelaars (en de eerste boeren)
