Week van de koloniale geschiedenis
Dark
Light

Maart roert zijn staart – Herkomst en betekenis

1 minuut leestijd
Maart roert zijn staart. Een besneeuwd bospaadje, liggend in het 'lentezonnetje'
Maart roert zijn staart. Een besneeuwd bospaadje, liggend in het 'lentezonnetje' (CC0 - Pixabay - steinchen)

Menig praatje op straat begint met een paar zinnen over het weer. Lekker weertje he! Of: koud vandaag hoor! Niet zo verwonderlijk dus dat er ook veel spreuken en gezegden verwijzingen naar het weer bevatten. Zo ook de bekende weerspreuk: Maart roert zijn staart. Waar komt deze spreuk vandaan en wat betekent hij?

Een sneeuwklokje, een plant die meestal in februari, maart en april bloeit
Een sneeuwklokje, een plant die meestal in februari, maart en april bloeit (CC0 – Pixabay – Georg_Satzinger)
Qua weer kan de maand maart nogal wisselvallig zijn. Op het ene moment lijkt de lente zich aan te dienen en zorgen warmere zonnestralen ervoor dat ook vogels het wat in de bol krijgen en druk aan het fluiten slaan. Op het andere moment kan die euforie en lentezin echter weer de grond in worden geboord door enkele koudere dagen, soms zelfs met vorst en winterse buien, die dan ook wel ‘maartse buien’ worden genoemd.

Die wisselvalligheid heeft veel te maken met de windrichting. Die komt in maart (en ook april) vaak vanuit het noorden, vanuit Scandinavië of vanaf de Noordzee, en voert dan geregeld dus ook winterse neerslag mee. Die wind kan soms ook stevig zijn, met windstoten tot wel honderd kilometer per uur. De ene week kan men uit de wind nog heerlijk in de zon zitten en de andere week moet men sjaal, handschoenen en muts weer tevoorschijn toveren.

Staart

Kortom: maart roert zijn staart. Net zoals een staart van een koe of paard alle kanten op kan waaien, weet je in maart ook niet altijd wat je qua weer kan verwachten. Of eigenlijk wel: je moet voorbereid zijn op wisselvallig weer. Het kan alle kant op. Die wisselvalligheid blijkt ook wel uit enkele bijnamen van de maand maart: lentemaand, buienmaand, guldenmaand en windmaand. Dat we ook in april lang niet altijd zeker zijn van echt lenteweer, blijkt uit een andere weerspreuk: april doet wat hij wil.

Andere maart-spreuken

De maand maart is terug te vinden in meer (bekende en minder bekende) spreuken. Enkele voorbeelden:

  • Maart heeft een krul in de straat
  • De maand meert heeft venijn in de steert (Vlaams)
  • Een droge maart is goud waard, als ’t in april maar regenen wil
  • Maartgras komt niet licht onder de zeis (Gras in maart lijkt wel voordelig, maar gaat door een koude maand april soms weer verloren. Kortom: wat te vroeg komt, houdt geen stand.)

Bronnen

-Nederlandse spreekwoorden spreuken en zegswijzen – K. ter Laan
-https://www.margriet.nl/lifestyle/meteoroloog-legt-uit-daar-komt-maart-roert-zijn-staart-vandaan~b1edf29d/

Historiek is een onafhankelijk online geschiedenismagazine voor een breed publiek. We willen geschiedenis en actualiteit met elkaar verbinden en geschiedenisverhalen gratis toegankelijk maken. Meer informatie

Lezers maken Historiek mede mogelijk. Ons steunen kan op verschillende manieren. Lees hier meer.