Bij archeologische opgravingen in het centrum van de Vlaamse stad Nieuwpoort is een depot met bijna vijfhonderd middeleeuwse kanonskogels blootgelegd.
De opgravingen, die plaatsvinden in aanloop naar de bouw van een nieuw administratief centrum, volgen op eerder proefonderzoek waaruit bleek dat de bodem archeologisch potentieel bevatte. Tijdens het veldwerk werden vervolgens verschillende middeleeuwse bodemsporen, muren en vloerniveaus blootgelegd. De structuren dateren van na de bouw van het Belfort van Nieuwpoort in de dertiende eeuw.
Wapenarsenaal uit de late Middeleeuwen
De opvallendste vondst is een grote hoeveelheid natuurstenen kanonskogels. Dergelijke projectielen waren in gebruik tussen circa 1350 en 1600. Ze konden worden afgeschoten met vroege vormen van vuurgeschut, maar ook met een katapult of trebuchet (een middeleeuws slingerarm-artilleriewapen). Op basis van de nette afwerking en de gelijke vorm denken onderzoekers dat de kogels vooral voor kanonnen bedoeld waren. De voorraad werd op ongeveer één meter onder het huidige straatniveau aangetroffen.
Opvallend is dat er verschillende formaten kogels zijn gevonden, wat er volgens de onderzoekers op wijst dat de projectielen voor verschillende types geschut werden gebruikt. De exacte context van het depot is nog niet helder. De ligging van de vindplaats, vlak bij de verdwenen middeleeuwse zuidelijke stadsomwalling, vormt een mogelijk aanknopingspunt. Op een kaart van Antonius Sanderus uit 1641 staat ter hoogte van de stadsmuur, vlakbij de vindplaats, een kanon afgebeeld. Of er een rechtstreeks verband bestaat met het recent ontdekte depot, zal verder onderzoek moeten uitwijzen.
Als versterkte stad nam Nieuwpoort een strategische positie in aan de kust en speelde zij een rol in de verdediging van het graafschap Vlaanderen.
Naast middeleeuws materiaal is ook een niet-ontplofte obus uit de Eerste Wereldoorlog aangetroffen. Die werd veiliggesteld door de ontmijningsdienst. De vondst herinnert aan de zware verwoestingen van 1914-1918, toen Nieuwpoort als frontstad vrijwel volledig werd verwoest.
In de echte ‘Kanonnen van Navarone’ waren het de Duitsers die wonnen
Maliënkolder – beschermend pak voor militairen en ridders
Hellebaard – Middeleeuws wapen
Bombarie maken… – Herkomst van een bijzonder woord
