Lawine-experts onderzoeken scheuren in vestingwal Slot Loevestein

2 minuten leestijd
Slot Loevestein
Slot Loevestein (CC BY-SA 4.0 - Johan Bakker - wiki)

In de versterkte vestingwal bij de buitengracht van Slot Loevestein zijn scheuren ontdekt. Om te voorkomen dat de schade verergert, nemen rotslawine-experts van de Universiteit Utrecht het middeleeuwse bouwwerk de komende tijd onder de loep.

De betrokken onderzoekers, fysisch-geografen Tjalling de Haas en Daniel Draebing, zijn gespecialiseerd in het monitoren van aardverschuivingen en gesteenteverwering. Met geavanceerde apparatuur, die normaal gesproken in berggebieden wordt ingezet, gaan ze nu in kaart brengen of de scheuren in de vestingwal van Slot Loevestein groter worden en welke omgevingsfactoren daar eventueel aan bijdragen. Volgens de onderzoekers kunnen onder meer periodes van droogte invloed hebben op de scheuren.

De Haas hoorde na een gezinsbezoek aan de middeleeuwse burcht bij toeval over de scheuren in de vestingwal bij de buitengracht. Toen hij vernam dat de beheerders zich zorgen maken over een eventuele verergering van die scheuren, besloot hij zijn kennis in te zetten. Met zijn collega bracht hij afgelopen april precisiemeters in de muren aan, om de situatie op afstand in de gaten te kunnen houden. De fysisch-geograaf:

Je kunt er natuurlijk wel een meetlat langs leggen, maar dan krijg je alleen een momentopname. Bovendien is zo’n meetlat niet nauwkeurig genoeg. Je moet ook nog eens iedere keer weer de ladder op én de gegevens met de hand invoeren. Wij kunnen de scheuren van binnenuit in kaart brengen, en niet alleen meten of ze verergeren of misschien wel krimpen, maar ook hoe snel zoiets gaat en welke omgevingsfactoren zorgen voor scheurgroei. Straks heeft Slot Loevestein dus betrouwbare data over de toestand van de vestingwal over een lange periode.
Deel van de vestingwal van Slot Loevestein, voorzien van een van de scheurmeters
Deel van de vestingwal van Slot Loevestein, voorzien van een van de scheurmeters – Foto: Universiteit Utrecht

De kwetsbare muur maakt deel uit van de aarden vestingwerken die in de late zestiende eeuw rond Slot Loevestein zijn aangelegd. De scheuren werden begin deze eeuw voor het eerst geconstateerd. De beheerders van het slot vermoeden een relatie met lage waterstanden in de Waal in tijden van droogte. Daarom worden sinds 2017 twee keer per jaar metingen verricht op verschillende plekken in de vestingmuren. Door krimp zou de aarden wal schade kunnen oplopen, enigszins vergelijkbaar met wat er gebeurde in de extreem droge zomer van 2003, toen de veendijk bij Wilnis het begaf. Tim Schrijver, beheerder van het slot:

Zo dramatisch wordt het niet, want er dreigt bij ons geen overstroming, laat staan dat bezoekers hinder ondervinden van de scheuren. Maar je wilt natuurlijk wel dat zo’n icoon van onze geschiedenis mooi bewaard blijft.

Het Utrechtse onderzoek moet uitwijzen of er inderdaad een verband bestaat met periodes van droogte.

Meerjarig onderzoek

De geschiedenis van Slot Loevestein gaat terug tot circa 1358, toen ridder Dirc Loef van Horne op een strategische plek waar Maas en Waal samenkomen een slot liet bouwen. Rondom het slot werden in de late zestiende eeuw grotendeels aarden vestingwerken aangelegd. Aan de noordoostelijke zijde (de Waalkant) werd deze omwalling nog eens voorzien van een gemetselde muur. In deze muur zijn de scheuren geconstateerd.

De eerste resultaten van het onderzoek, dat nog zeker tot 2028 zal lopen, worden op 5 juni aanstaande gepresenteerd.

×