Karl Lueger – Controversiële burgemeester van Wenen

Karl Lueger (1844-1910) was van 1897 tot zijn dood burgemeester van Wenen en groeide uit tot een van de invloedrijkste politici van de stad rond 1900. Zijn bestuur ging gepaard met een uitgesproken antisemitische en populistische politiek.

Lueger stond aan het hoofd van Wenen in een periode van snelle groei en modernisering. Onder zijn bestuur werden onder meer gas-, elektriciteits- en tramvoorzieningen onder gemeentelijk beheer gebracht. Ook werden nieuwe parken, scholen en ziekenhuizen aangelegd, waardoor Wenen zich ontwikkelde tot een moderne grootstad.

Daarnaast verwierf hij bekendheid door zijn retoriek en beleid waarin antisemitische denkbeelden een belangrijke rol speelden. Zo sprak hij bijvoorbeeld publiekelijk over Joden als ‘roofdieren in menselijke gedaante’ en stelde hij dat het ‘Jodenprobleem’ kon worden opgelost

Adolf Hitler, die in deze periode enige tijd in Wenen verbleef, noemde Lueger later in zijn beruchte boek Mein Kampf als een van de figuren die indruk op hem hadden gemaakt.

De herinnering aan Lueger bleef in Wenen lange tijd zichtbaar in straatnamen en monumenten. In de eenentwintigste eeuw leidde zijn antisemitische erfenis echter tot heroverwegingen. Zo werd de Karl Lueger-Ring, een belangrijke verkeersader langs onder meer de universiteit en het Burgtheater, in 2012 hernoemd tot Universitätsring.