Dark
Light

Zegelstempel uit dertiende eeuw gevonden in Hoorn

1 minuut leestijd
Dertiende-eeuws zegelstempel van 'Dedrig van Stavoren'
Dertiende-eeuws zegelstempel van 'Dedrig van Stavoren' - Foto: Gemeente Hoorn

Bij een opgraving in de omgeving van Hoorn hebben archeologen een zegelstempel uit de dertiende eeuw gevonden. Bijzonder is dat het stempel gebruikt werd door een particulier. Diens naam is bekend.

De vondst is net buiten Hoorn gedaan, aan een provinciale weg op een locatie waar tot voor kort een garage stond. Archeologen vonden een koperen zegelstempel met een spitsovaal stempelvlak en aan de achterzijde een klein draagoog. Op het stempelvlak staat een koggeschip afgebeeld, met rondom de randtekst S x DEDRIG VAN STAVRE x.

Volgens de onderzoekers staat de S voor Sigillum, de Latijnse naam voor zegel. Dedrig is een persoonsnaam die in Friese bronnen voorkomt. Waarschijnlijk is de naam afgeleid van Diederik (Diederich), wat weer gelijk staat aan Dirk. De onderzoekers gaan ervan uit dat deze oude streekbewoner actief was als handelaar en zijn koopwaar per schip vervoerde.

Het Keern

Een spitsovaal zegel is typisch voor de Middeleeuwen, maar ze worden niet zo vaak gevonden. Uit Noord-Holland zijn slechts twee eerdere vondsten bekend. De meeste van deze zegels dateren uit de periode 1200 tot 1400. De grondlaag waarin de huidige zegel is gevonden dateert volgens de onderzoekers uit circa 1300. Het zegel zal nog iets ouder zijn. De gemeente Hoorn spreekt van een opvallende vondst:

“Binnen de groep van de spitsovale zegelstempels is het stempel van Dedrig van Stavoren een opvallende verschijning. Vrijwel alle stempels van deze vorm waren namelijk van de geestelijkheid, een geestelijke instelling (klooster) of adel. De centrale afbeelding is meestal een persoon of heilige. Zegels van burgers zijn er bijna niet. Zij hadden weinig officiële documenten om van hun zegel te voorzien. We hebben dus met een zeer zeldzaam voorwerp te maken.”

De archeologen vermoeden dat de eigenaar van het stempel zich vestigde aan het Keern, een klein buurtschapje dat eind dertiende eeuw in dit gebied ontstond. In dezelfde tijd ontstond vlakbij een nieuw handelsplaatsje dat de naam Hoorn kreeg.