Ter gelegenheid van haar zeshonderdjarig bestaan heeft de KU Leuven twee tentoonstellingen opgezet waarin de geschiedenis en het academisch erfgoed van de universiteit centraal staan.
De KU Leuven werd in 1425 opgericht met een bul van paus Martinus V, op verzoek van de stad Leuven en met steun van hertog Jan IV van Brabant. Daarmee is het de oudste universiteit van de Lage Landen en een van de oudste nog bestaande katholieke universiteiten ter wereld. Aanvankelijk was de universiteit een gesloten en elitair bolwerk, maar gaandeweg groeide zij uit tot een brede en internationaal georiënteerde kennisinstelling.
Persoonlijke verhalen
De tentoonstelling Routes naar kennis in de universiteitsbibliotheek belicht aan de hand van onder meer charters, gravures, schilderijen, foto’s en filmfragmenten persoonlijke verhalen van oud-studenten, onderzoekers en hoogleraren. Bezoekers maken er bijvoorbeeld kennis met figuren als de humanist Justus Lipsius, missionaris-wetenschapper Ferdinand Verbiest en de Congolese student Thomas Kanza. Ook de moeilijke toegang van vrouwen tot de academische wereld komt aan bod, met aandacht voor pioniers als Marguerite Lefèvre, de eerste vrouwelijke professor in Leuven.
Bijzonder is het verhaal van pater Herman Leo Van Breda, die in 1938 het archief van de Joodse filosoof Edmund Husserl uit nazi-Duitsland wist te redden en onderbracht in Leuven. Deze actie wordt als een van de opvallendste reddingsoperaties van intellectueel erfgoed uit de twintigste eeuw beschouwd.
Topstukken
De tweede tentoonstelling, Kennis in zicht, vindt plaats in museum M Leuven en toont topstukken uit de academische collecties van de KU Leuven. Deze objecten, die in de loop der tijden zowel werden gebruikt in onderwijs als bij onderzoek, bieden volgens de instelling “blijvende vensters op het verleden” en fungeren daarnaast als “spiegels voor het heden”.
Te zien zijn onder meer een gerestaureerd skelet van een prehistorisch reuzenhert (Megaloceros giganteus), gipsen afgietsels van klassieke beeldhouwwerken zoals de Laocoöngroep en het zeldzame vijftiende-eeuwse Leuven Chansonnier, een zeldzaam vijftiende-eeuws liedboek met tot voor kort onbekende polyfone liederen dat dankzij moderne technologie opnieuw tot leven wordt gebracht.
De instelling stelt in beide tentoonstellingen de moeilijkere aspecten van het universitaire verleden niet uit de weg te gaan. Zo wordt bijvoorbeeld aandacht besteed aan het koloniale en medische erfgoed…
…met aandacht voor machtsverhoudingen en ethische vragen rond verzamelen, tonen en bewaren.
De tentoonstellingen lopen tot en met 22 februari 2026.
Leuven, een Bourgondische universiteitsstad
‘Leuven Vlaams, Walen buiten!’
De eerste vrouwen aan de Belgische universiteit
De Tachtigjarige Oorlog en het ontstaan van universiteiten in de Noordelijke Nederlanden
Volkslied van België – De Brabançonne
De Belgische diplomaat die het koninkrijk Siam hervormde
Varen langs het Westelijk Front