Arachne – De weefster die in een spin veranderde

Het verhaal van Arachne komt uit de Griekse mythologie en gaat over een meisje dat door een boze godin wordt veranderd in een spin. Beschreven in Ovidius’ Metamorfosen.

Arachne (Publiek Domein - wiki)
Arachne (Publiek Domein – wiki)
Arachne was een meisje uit Lydië. Hoewel ze van eenvoudige komaf was, was ze erg bekend omdat ze enorm goed kon weven en borduren. Ze kon zo goed overweg met haar weefgetouw dat zelfs de nimfen van Zeus haar geregeld opzochten. Op een dag maakte een van de nimfen Arachne een groot compliment door te zeggen dat ze zo bekwaam was dat het wel leek alsof ze les had gehad van de godin Pallas Athena. Het compliment was echter niet besteed aan de trotse Arachne, die beweerde dat ze het in een wedstrijd niet zou afleggen tegen de godin Athena. Wat ze kon had ze niet van de goden geleerd, maar was allemaal haar eigen verdienste.

Toen Athena vernam dat een sterfelijk mens beweerd had beter te kunnen weven dan de godin, besloot ze Arachne op te zoeken. Tijdens de weefwedstrijd die volgde, maakte de godin een weefgetouw waarop de triomfen van de goden waren afgebeeld. Arachne op haar beurt maakte ook een prachtig werk, maar daarop waren juist de ondeugden van de goden te zien. Tot ontsteltenis van Athena bleek het werk van Arachne verfijnder dan dat van haarzelf. En haar tegenstander bleek geen enkele fout te hebben gemaakt. Woedend en vol haat verwoestte de gekrenkte Athena hierna het weefgetouw van Arachne om haar vervolgens drie keer met een roede op het hoofd te slaan, roepende:

“Wat gij hebt volbracht, is alleen aan de goden geoorloofd!”

Om aan de toorn van Athena te ontsnappen besloot Arachne hierna een strop te maken van de touwen die van haar weefgetouw zijn overgebleven. Het meisje verhing zichzelf hierna, maar kon daarmee toch niet aan Athena ontsnappen. De godin besloot Arachne namelijk weer tot leven te wekken om haar vervolgens te veranderen in een spin:

“Ik schenk u het leven, echter tot straf voor uw schuld zult gij, levende, wevende …. zweven!”

Athena’s tegenstander mocht dus de rest van haar leven doen wat ze meende zo goed te kunnen, maar dan wel als spin…

Athena en Arachne - René-Antoine Houasse (Publiek Domein - wiki)
Athena en Arachne – René-Antoine Houasse (Publiek Domein – wiki)

Het verhaal van Arachne werd zo een speelse verklaring voor het bestaan van de spinnenwebben. Haar naam is tegenwoordig nog terug te vinden in het woord arachnofobie, dat gebruikt wordt voor mensen die extreem bang zijn voor spinnen.

Ovidius sloot het verhaal over de bekwame maar ongelukkige weefster kernachtig af:

“Vrouwen zijn meestal charmant, en dan moeten wij mannen ze minnen; maar, zijn ze trotsch en pedant als Arachne, dan worden ze spinnen.”

Overzichtspagina: Griekse mythologie
Boek: De grote mythologie encyclopedie

Bronnen

-http://www.koxkollum.nl/ovidius/metamorphoses/frameset.htm
-Griekse mythen en sagen – Gustav Schwab – p.77-79
-Mythologie – C. Scott Littleton – p. 177

Archiefstukken:

Meer tips ➱

Verder speuren:

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister