Een internationaal onderzoeksteam heeft een tot nu toe onbekende dinosaurussoort ontdekt. Het gaat om Foskeia pelendonum, een zeer kleine ornithopode uit het Vroeg-Krijt. Resten van het prehistorische dier werden gevonden in Vegagete nabij Burgos in Noord-Spanje.
Met een lichaamslengte van nauwelijks een halve meter behoort Foskeia tot de kleinste dinosauriërs die tot nu toe overtuigend als aparte soort zijn geïdentificeerd. Het fossielmateriaal omvat resten van minstens vijf exemplaren, die al in 2013 werden ontdekt door Fidel Torcida Fernández‑Baldor van het Dinosauriërmuseum van Salas de los Infantes. Al bij de eerste opgravingen viel hem de uitzonderlijk kleine omvang van de botten op.
Zijn tanden hielpen om het taxon te identificeren als een vroege vertegenwoordiger van Rhabdodontia, maar dan uit een veel oudere periode dan andere soorten van de groep.
De geslachtsnaam Foskeia komt uit het Oudgrieks. Het eerste deel, fos, betekent ‘licht’. Deze naam is gekozen omdat volwassen dieren van dit geslacht een zeer licht en klein lichaam hebben. Het tweede deel, skei, is afgeleid van boskein, een Grieks woord dat ‘foerageren’ of ‘op zoek gaan naar voedsel’ betekent. De soortnaam pelendonum verwijst naar de Pelendones, een Keltiberische stam die vroeger leefde in het gebied rond Fuentes del Duero. Dat ligt ten noorden van de provincie Soria, ten zuidoosten van Burgos en mogelijk ook in het zuidoosten van La Rioja.
De soort werd onderzocht door een team onder leiding van Paul‑Emile Dieudonné (Nationale Universiteit van Río Negro), met onder meer bijdragen van paleontoloog Koen Stein van de Vrije Universiteit Brussel.
Vroege tak van de ornithopoden
De nieuwe soort werpt volgens de onderzoekers nieuw licht op de evolutie van de zogeheten ornithopoden, een grote groep plantenetende dinosauriërs die vooral bekendstaat om middelgrote tot grote vormen. De tanden en schedel van Foskeia vertonen echter een opvallend gespecialiseerde bouw, wat wijst op een afwijkende voedingsstrategie ten opzichte van andere kleine ornithopoden.
Fylogenetische analyses plaatsen Foskeia dicht bij de oorsprong van de Europese groep Rhabdodontia. Volgens de onderzoekers vertegenwoordigt de soort een vroege tak binnen deze evolutionaire lijn, die miljoenen jaren ouder is dan andere bekende leden van de groep. Daarmee schuift Foskeia het ontstaan van deze Europese dinosauriërs aanzienlijk verder terug in de tijd.
Op basis van verschillen in lichaamsproporties tussen de gevonden exemplaren concluderen de onderzoekers dat Foskeia tijdens zijn groei een overgang doormaakte van een meer viervoetige naar een tweevoetige houding. Het dier was goed aangepast aan korte, snelle bewegingen in een dichtbebost landschap.
Analyses van de botweefsels door Koen Stein (Vrije Universiteit Brussel) toonden aan dat het grootste exemplaar een volwassen individu was. “De botmicrostructuur vertelt ons dat minstens één individu volwassen was, met een metabolisme dat dat van kleine zoogdieren of vogels benadert,” legt Stein uit. “Die kennis over het groeistadium is essentieel om überhaupt de vondsten met andere soorten te mogen vergelijken: bij jonge dieren durven bepaalde anatomische verhoudingen al eens veranderen wanneer ze opgroeien.”
– https://www.nieuwsblad.be/natuur-en-wetenschap/dit-hadden-we-niet-verwacht-onderzoeksteam-met-vlaamse-paleontoloog-ontdekt-nieuwe-dinosaurussoort-van-amper-halve-meter-lang/128193931.html
Hoe word je een fossiel?
Dinomanie: van stenen balzak tot geëxplodeerde botten
Hoe maakten dinosauriërs elkaar het hof?
Het mysterie van Bernissart eindelijk ontsluierd?
