Geschiedeniswinkel - Duizenden geschiedenisboeken

Het Ornaprentenboek

Museum Meermanno ‘Boek van de Maand’ (oktober)

Op een keer trok ik een kast met een groot, weinig gebruikt corps open en wat zie ik daar? Een man met een bolhoed op.

Aan het woord is Henk van Otterloo, indertijd notaris en margedrukker. Hij richt zich tot ‘zijn knechtje’ Ton van Zuilen, een pseudoniem van de Utrechtse kunstenaar J.H. Moesman. ‘Nou maar Ton daar zijn die ornamentjes toch niet voor. Die zijn toch om mooie randjes te maken!’

- ad -
Ornamentenboek – Foto: Museum Meermanno

Bij oude lettercorpsen zitten doorgaans allerlei ornamenten – sierranden, wijzende handjes, klavertjes enzovoorts – waar je, met de nodige fantasie, allerlei figuurtjes mee kunt maken, zoals ‘een man met een bolhoed op’. Dat was wat ‘Ton’ had gedaan, en waar hij op verzoek van Van Otterloo mee doorging.

Samen maakten en drukten ze, in zes jaar tijd, uiteindelijk negen prenten, waarvoor het zetsel is opgebouwd uit tientallen ornamenten, bijvoorbeeld een portret van Laurens Jansz. Coster, een zeemeermin en een schilderijententoonstelling. De prenten werden samengevoegd in een boekje getiteld Het echte Oud-Hollandse ornaprentenboek tot lering ende vermaak voor margebedrukkers en andere knutselaars met afgedankt zetmateriaal gezet. Het werd op negentiende-eeuws papier gedrukt en verscheen in 1982 in een oplage van honderd exemplaren bij Van Otterloos Green Escape Press.

Begin jaren tachtig waren de druktechnieken ingrijpend veranderd, en Moesman en Van Otterloo beseften dat (‘nu alles fotografisch gaat’) hun monnikenwerk mogelijk niet meer als handwerk te herkennen zou zijn. Daarom lieten zij het procedé vastleggen in een notariële akte, die mede werd ondertekend door Dick Bruna.

- advertentie-

- ad -
- advertentie -

Ook het zetsel bleef overigens bewaard. Dit werd in 2006 overgedragen aan het Museum Meermanno. Om het kwetsbare zetsel te kunnen exposeren en verantwoord te kunnen bewaren, liet het museum speciale houten opbergdozen maken.

~ Museum Meermanno – Ewoud Sanders

Museum Meermanno in Den Haag zet op Historiek iedere maand een interessant boek uit de eigen collectie in de schijnwerpers. Er wordt wisselend aandacht besteed aan de historische en moderne (v.a. 1850) collectie van het museum. Een overzicht van al geplaatste boeken is altijd op deze pagina te vinden.

Ornamentenboek – Foto: Museum Meermanno

Verder speuren:

Bekijk ook onze uitgebreide onderwerpenlijst of het personenregister


Uit het archief:

  • Hoe in 1956 de wereld voor altijd veranderde

    Hoe in 1956 de wereld voor altijd veranderde

    1956 was één van de opmerkelijkste jaren van de twintigste eeuw met opstanden in Polen en Hongarije, het uitbreken van de Suezcrisis. In Afrika ontstond antikoloniaal nationalisme en in Amerika was de ster van een zekere Amerikaanse dominee rijzende.Lees bericht »
  • Aanloop naar de ‘politionele acties’ (1945-’47)

    Aanloop naar de ‘politionele acties’ (1945-’47)

    Na de Tweede Wereldoorlog riep Soekarno op 17 augustus 1945 in Jakarta de onafhankelijkheid van Indonesië uit. Daarmee was het koloniale Nederlands-Indië verleden tijd. Maar Nederland erkende de Republik Indonesia niet.Lees bericht »
  • Het Duitse Driekeizerjaar (1888)

    Het Duitse Driekeizerjaar (1888)

    De vader van Wilhelm II, kroonprins Friedrich Wilhelm, was al ernstig ziek toen keizer Wilhelm I nog aan het bewind was. De oude Wilhelm merkte ooit bijna verontschuldigend op, dat hij toch moeilijk de hand aan zichzelf kon slaan om …Lees bericht »
  • De Sabijnse Maagdenroof

    De Sabijnse Maagdenroof

    Een van de bekendste mythische verhalen uit de begintijd van Rome is de Sabijnse Maagdenroof. Deze geschiedenis deed zich volgens de verhalen net na de stichting van Rome voor. De Sabijnse maagden speelden een grote rol in een conflict van …Lees bericht »

Veel meer tips ➱


Populaire geschiedenisboeken:

Spinozoland - Maxime RovereMoederstad - Philip DrögeBoeken bij de Netflix-serie BridgertonLied van de Goden - Reggie BaayDe tuinen van Buitenzorg - Jan Brokken

Bekijk hier meer geschiedenisboeken of recenseer de boeken die al las